Nabil Bank Limited
Nabil Bank Limited
Bizshala

सेयर बजारको चलखेललाई नियन्त्रण गर्न भारतमा एआईको प्रयोग,नेपाली नियामकको घैटोमा कहिले लाग्ला घाम ?

Global IME Bank Limited
सेयर बजारको चलखेललाई नियन्त्रण गर्न भारतमा एआईको प्रयोग,नेपाली नियामकको घैटोमा कहिले लाग्ला घाम ?
Nabil Bank Limited

काठमाण्डौ । सेयर बजार निकै संवेदनशील क्षेत्र भएकाले कुनै साना हर्कतहरुले पनि यसमा यसलाई प्रभाव पार्ने गर्छ । मानिसहरुले विभिन्न हत्कन्डा अपनाएर सेयर बजारबाट अनूचित लाभ लिईरहेका हुन्छन् । सेयर बजारमा चलखेल गर्ने विषय नेपाल लगायत विभन्न विकसीत देशहरुमा समेत हुने गरेको देख्न र सुन्न पाइन्छ । प्राय:सबै लगानीकर्ता सेयर बजारको प्राविधिक ज्ञान र यसको कारोबार बारे राम्रोसँग जानकार  हुँदैनन् । लहलहैमा लागेर र अरुले कमाएको देखेर सेयर बजारमा होमिनेको कमी छैन यहाँ ।  

सेयर बजारको यस्तो कमी कमजोरीको फाइदा भने अक्सर ठूला र टाढा–बाठा लगानीकर्ताले उठाउने गर्छन । सेयर बजारमा विभिन्न चलखेल गरेर यस्ता तथाकथित लगानीकर्ताले सोझासाझाको पैसा कुम्ल्याउने गर्छन । यो प्रवत्ति नेपालमा मात्रै नभई विश्वभरका सेयर बजारमा रहेको पाइन्छ ।  

देशका नियामक निकायहरुले यस्ता चलखेललाई कम वा नियन्त्रण गर्न विभिन्न कानुन तथा नीति नियमको प्रबन्ध गरेका त हुन्छन नै । तर कानूनमा बाँकी रहेका केहि लुपहोलको प्रयोग गरेर वा कानूनको फितलो कार्यान्वयनको फाइदा उठाएर केहि लगानीकर्ता चलखेल गर्न पछि हट्दैनन् ।  

Shivam Cement
Sagarmatha Cement

यस्तोमा भारतको सेयर बजार नियामकले भने सेयर बजारको चलखेललाई नियन्त्रण गर्न एउटा गज्जबको उपायको प्रयोग गर्ने तयारी गरेको छ । भारतको सेयर बजार नियामक‘सेक्युरिटज् बोर्ड अफ इण्डियाले सेयर बजारमा हुने विभिन्न खाले चलखेललाई नियन्त्रण गर्न कृत्रिम बौदिकता(एआई)को सहारा लिने तयारी गरेको हो ।  

सेबीका एक सदस्य कमलेश वाष्र्णेयले एउटा सार्वजनिक कार्यक्रममा यसको खुलासा गरेका हुन् । उनले सेयर बजारमा हुने चलखेललाई लगाम लगाउन एआईको भुमिकाको विषयमा सोधिएको प्रश्नको उत्तर दिदैँ उनले भने,‘हामीले  सेयर बजारमा भईहरहेको चलखेललाई लगाम लगाउन एआईको प्रयोग गरिरहेका छौँ र यसका अतिरिक्त एआईलाई हामीले अन्य प्रयोजनका लागि समेत प्रयोग गरिरहेका छौं ।’

कमलेशले दिल्लीमा भईहरहेको एशोसियसन अफ एइक्सचेञ्ज मेबर्स अफ इण्डियाको १३ औं अन्तराष्ट्रिय सम्मेलनको क्रममा यस्तो बताएका हुन् । त्यस क्रममा उनले भारतको सेयर बजारलाई निष्पक्ष तथा पारदर्शी बनाउन लागिपरेको र एआईको प्रयोग गरेर चलेखल रोक्न गरिएका प्रयासहरुका बारेमा जानकारी दिएका थिए ।  

उनले चलखेल गर्न केहि ब्रोकरहरु लागिपरेको र त्यस्तालाई ठेगान लगाउँन नयाँ कदमहरु चाल्न आवश्यक रहेको बताए ।  

नेपालको सेयर बजार पनि चलखेलबाट अछुतो छैन । यहाँ पैसा,पहुँच र शक्तिको भारमा खुलेआम चलखेल गरेका कयौँ उदाहरण देख्न सकिन्छ । यसमा नेपालका कयौँ ठूला कहलिएका लगानीकर्ता र केहि ब्रोकरहरु समेत संलग्न भएको बजार जानकार बताउँछन् । तर नियामकको कमजोरी र नीति नियमको फितलो व्यवस्थापन र कार्यान्वयनका कारण उनीहरुले उन्मुक्ति पाईरहेका छन् ।  

नेपालको बजार नियामकले पनि आधुनिक प्रविधिको अधिकतम प्रयोग गरेर सेयर बजारमा खुलेआम भईरहेको बेथिती र चलखेललाई नियन्त्रण गरी साना तथा सोझा लगानीकर्तालाई जोगाउनेतर्फ लागेर अभिभावकीय जिम्मेवारी पुरा गर्न आवश्यक देखिन्छ । बिलम्ब नहुँदै यसतर्फ नियामकको ध्यान जान एकदमै आवश्यक छ ।  

Nepal Investment Mega Bank Limited
Shikhar Insurance
CG Motors
New Office

हाम्रो बारेमा

Bizshala.com is a leading financial news portal of Nepal run by SOS Media Pvt Ltd. It especially covers the economy, capital market, real estate, banks and financial institutions, merchant banks and various investment tools, insurance market, tourism, auto industry and other fresh and investigative news. Bizshala, which succeeded in becoming the country's leading economic news portal within a short period of its establishment, has the involvement of experienced and seasoned journalists in the financial field. We believe in investigative, factual and innovative news. We look at every news that the reader is interested in from an economic point of view.