२-३ हप्तामा अमेरिका-इरान युद्ध अन्त्य हुने संकेत, ट्रम्पले दिए सैनिक फिर्ता गर्ने सन्देश

काठमाण्डौ । अमेरिका र इरानबीच केही सातादेखि जारी सैन्य तनाव अब अन्त्यतर्फ उन्मुख भएको संकेत देखिएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump ले युद्ध “केही हप्ताभित्रै समाप्त हुने” दाबी गर्दै अमेरिकी सैनिकहरू छिट्टै इरानबाट फिर्ता बोलाइने बताएका छन्। वाशिङ्टनबाट आएको यो सन्देशले विश्व राजनीतिमा मात्र होइन, ऊर्जा बजार र कूटनीतिक सम्बन्धमा समेत नयाँ मोड ल्याएको छ।

अमेरिकी प्रशासनका अनुसार युद्धमा आफ्नो उद्देश्य अपेक्षाभन्दा छिटो हासिल हुँदै गएको छ। विदेशमन्त्री Marco Rubio ले इरानको नौसेना र वायुसेनामा ठूलो क्षति पुगेको र मिसाइल तथा ड्रोन उत्पादन संरचनामा गम्भीर असर परेको दाबी गरेका छन्। उनका अनुसार अमेरिकी सेना “अत्यन्त प्रभावकारी रूपमा” मिशनका प्रमुख लक्ष्यहरू पूरा गर्ने चरणमा पुगेको छ, जसले युद्धलाई छोटो अवधिमै निष्कर्षमा पुर्‍याउने आधार तयार गरेको छ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले युद्धको उद्देश्य स्पष्ट गर्दै इरानलाई आणविक हतियार विकासबाट रोक्नु नै आफ्नो प्रमुख लक्ष्य रहेको र त्यो उपलब्धि हासिल भइसकेको बताएका छन्। उनले अब “अन्तिम काम सम्पन्न गर्ने” चरण बाँकी रहेको उल्लेख गर्दै दुईदेखि तीन हप्ताभित्र सैन्य अभियान समाप्त हुन सक्ने संकेत दिएका छन्। साथै, इरानसँग सम्भावित सम्झौताप्रति पनि उनले आशावाद व्यक्त गरेका छन्, जसले युद्ध अझ छिटो अन्त्य हुन सक्ने सम्भावना देखाउँछ।

यसैबीच इरानतर्फबाट पनि केही नरम संकेतहरू सार्वजनिक भएका छन्। इरानी राष्ट्रपति Masoud Pezeshkian ले आफ्नो देश युद्ध लम्ब्याउने पक्षमा नरहेको र आवश्यक सुरक्षा ग्यारेन्टी प्राप्त भएमा संघर्ष अन्त्य गर्न तयार रहेको बताएका छन्। यद्यपि उनले पुनः आक्रमण नहुने सुनिश्चितता आवश्यक रहेको जोड दिएका छन्। इरानले हालसम्म अमेरिका सँग औपचारिक वार्ता सुरु नगरे पनि सन्देश आदानप्रदान भइरहेको जनाइएको छ, जसले सम्भावित कूटनीतिक निकासको संकेत दिन्छ।

युद्ध अन्त्यको सम्भावनाले विश्व बजारमा पनि प्रभाव देखिएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले सैन्य अभियान समाप्त भएपछि इन्धन मूल्य घट्ने दाबी गरेका छन्, यद्यपि ऊर्जा विश्लेषकहरूले मूल्य घट्न समय लाग्ने बताएका छन्। पछिल्लो समय अमेरिकी बजारमा इन्धन मूल्य उच्च विन्दुमा पुगेको अवस्थामा युद्ध अन्त्यको संकेतले लगानीकर्ताहरूलाई केही राहत दिएको छ। स्टक बजारमा देखिएको उछाल पनि यही अपेक्षासँग जोडिएको छ।

ट्रम्पले स्ट्रेट अफ होर्मुजको सुरक्षालाई अन्य देशहरूको जिम्मेवारी बनाउने संकेत दिएका छन्, जसले विश्व ऊर्जा आपूर्ति व्यवस्थामा नयाँ बहस सुरु गरेको छ। यस कदमले अमेरिका अब प्रत्यक्ष रूपमा मध्यपूर्वको ऊर्जा मार्ग सुरक्षामा संलग्न नहुने रणनीति लिएको रूपमा व्याख्या गरिएको छ, जसले विश्व शक्ति सन्तुलनमा दीर्घकालीन असर पार्न सक्छ।

समग्रमा, अमेरिका–इरान युद्ध अन्त्यतर्फ उन्मुख देखिए पनि यसको प्रभाव तत्कालीन सैन्य अवस्थाभन्दा बाहिर गएर दीर्घकालीन भू–राजनीतिक पुनर्संरचनासँग जोडिएको देखिन्छ। दुवै पक्षबाट आएको संकेतले “सम्मानजनक निष्कर्ष” खोज्ने प्रयास भइरहेको स्पष्ट पार्दैछ, जसले आगामी केही हप्तामा निर्णायक कूटनीतिक घटनाक्रम देखिन सक्ने अनुमान गरिएको छ।

-(सिएनएनको सहयोगमा तयार रिपोर्ट)