सुनले रेकर्डमाथि रेकर्ड बनाउँदा हीराको मूल्यमा पहिरो, कारण यस्तो

हीरा सधैंको लागि हो .....। तपाईंले यो लाइन सुन्नु भएकै होला । यो नारा हिराबाट बनेका गहनाहरुको विज्ञापन बनाउँदा अत्यन्त धेरै प्रयोग हुने गरेको छ । तर अहिले कथा फेरिएको छ । हीरा सधैंभरि हिराको रुपमा रहेन। कुनै समय महिमाले चम्केको सुनको चमकरुपी हिरा अहिले सेलाउँदै गएको छ । पछिल्ला केही वर्षयता यसको मूल्य निरन्तर ओरालो लागेको छ । पछिल्लो दुई वर्षमा ४० प्रतिशतभन्दा बढीले हिराको मूल्य घटिसकेको मिडिया रिपोर्टहरुमा उल्लेख गरिएको छ ।  

हीराको मूल्य घट्नुमा धेरै कारणहरू बाहिर आएका छन्। पहिलो कारण यो हो कि मानिसहरूले यसलाई सुरक्षित लगानी मान्दैनन्। सुरक्षित लगानीको हिसाबले सुनले लामो यात्रा तय गरेको छ ।  

यसैबीच रुस–युक्रेन र इजरायल–इरान युद्धका कारण मानिसले लगानीका लागि हिराको सट्टा सुनलाई प्राथमिकता दिइरहेका छन् ।

अर्कोतर्फ, हीराको पुनर्विक्रय मूल्य(रिसेल भ्यालू) निकै कम छ। यस्तो अवस्थामा यसलाई लगानीकर्ताको रूपमा राख्नु घाटाको सम्झौता मानिन्छ। यही कारणले पनि मानिसहरु यसलाई किन्न बेवास्ता गरिरहेका छन् ।  

यसबाहेक अमेरिका र युरोपलगायत धेरै देशहरू अहिले आर्थिक मन्दीको सामना गरिरहेका छन् । यस्तो अवस्थामा यी देशहरूमा पनि हीराको माग घटेको छ ।

हिराको कम बिक्रीका कारण यसको उत्पादन पनि घटेको छ । केही रिपोर्टका अनुसार गत वर्षको तुलनामा अगस्टमा यसको उत्पादनमा ४७ प्रतिशतले कमी आएको छ । यो ६४२.३ मिलियन डलरमा सीमित बन्न पुग्यो । यो नोभेम्बर २०२३ पछिको सबैभन्दा कम कारोबार हो।

कारोबार घटेका कारण व्यवसायीले १० प्रतिशतसम्म घाटा बेहोर्नु परेको छ ।  

भारतको सबैभन्दा ठूलो हीराको व्यापार गुजरातको सूरतमा हुन्छ। यहाँ हिरा काट्ने र पालिस गर्ने काम हुन्छ । सूरतका यी कारखानाहरूमा करिब १५ लाख मानिस काम गर्छन्। मन्दीका कारण यहाँ काम गर्नेलाई घरबार चलाउन समस्या भइरहेको छ।

विज्ञहरुका अनुसार विश्वको वर्तमान अवस्थाका कारण हिराको व्यवसायमा मन्दी आएको छ । यस्तो अवस्था आगामी दिनमा अझै बढ्ने देखिन्छ ।  

भारतबाट उत्खनन् हुने कुल हिरामध्ये ३० देखि ४० प्रतिशत अमेरिका मात्र निर्यात हुने विज्ञहरू बताउँछन् । नेपालमा पनि यस्तै हिरा आयात हुने हो । यहाँ हिराको बजार खासै चम्किन सकेको छैन ।  

अमेरिका अहिले मन्दीबाट गुज्रिरहेको छ । यस्तो अवस्थामा त्यहाँका मानिसहरु हिरा किन्न इच्छुक देखिएका छन् । मन्दी समाप्त भएपछि, हीराको माग फेरि बढ्ने झीनो आशा मात्र अब बाँकी छ।

-एजेन्सीहरुको सहयोग