चाँदीको मूल्यमा भूकम्पीय हलचल: घटेर कतिसम्म पुग्ला ?

काठमाण्डौ । चाँदीको मूल्यमा आएको अप्रत्याशित गिरावटले विश्व बजारमा ठूलो हलचल मच्चाएको छ। जनवरी ३०, २०२६ मा चाँदीको मूल्य २९.१६ डलर (२५.४६ प्रतिशत) ले घटेर ८५.३४ अमेरिकी डलर प्रति औंसमा पुगेको छ, जसलाई बजार विश्लेषकहरुले 'भूकम्पीय झट्का' को संज्ञा दिएका छन्। यो गिरावट १९८० पछिको सबैभन्दा ठूलो एकदिने गिरावट हो, जसले गर्दा चाँदीको बजारमा लगानीकर्ताहरुको मनोबलमा ठूलो असर परेको छ। यो घटनाले नेपाली बजारमा पनि प्रभाव पार्ने अनुमान गरिएको छ, जहाँ चाँदीको मूल्य अन्तर्राष्ट्रिय बजारसँग जोडिएको हुन्छ।

यो गिरावटलाई 'सिल्भर क्र्यास' को नाम दिइएको छ, जसले गर्दा विश्वव्यापी रूपमा ५ ट्रिलियन डलरभन्दा बढीको बजार मूल्य ह्रास भएको अनुमान छ। तर यो गिरावट कत्तिको स्थायी हो ? अझै कति घट्न सक्छ ? विज्ञहरुका विभिन्न समयका विश्लेषण र अन्तर्राष्ट्रिय मिडियाका रिपोर्टहरुका आधारमा यो विशेष समाचार तयार पारिएको छ।

गिरावटका मुख्य कारणहरु

अन्तर्राष्ट्रिय मिडियाहरुका अनुसार, यो गिरावटका पछाडि धेरै कारकहरु छन्। द इकोनोमिक टाइम्सले जनाएअनुसार, चाँदीको मूल्य १४.१ प्रतिशतले घट्नुको मुख्य कारण नाफा कमाउने लगानीकर्ताहरुको 'प्रोफिट-टेकिङ' हो। जनवरीमा चाँदीको मूल्य ४२ प्रतिशतले बढेको थियो, जसले गर्दा सट्टेबाजहरुले आफ्नो स्थिति बन्द गरे। साथै, अमेरिकी डलरको मजबूती र अमेरिकी फेडरल रिजर्भको नेतृत्वमा आएको अनिश्चितताले पनि दबाब दियो।

फाइनान्स म्याग्नेट्सले रिपोर्ट गरेको छ कि, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले फेड चेयरमा केभिन वार्शलाई नामांकन गरेपछि डलर मजबूत भयो, जसले गर्दा चाँदी र सुन जस्ता कमोडिटीहरुमा दबाब पर्‍यो। यो गिरावट सुनसँगै भएको थियो, जहाँ सुन ८ प्रतिशतले घटेर ४९४१ डलर प्रति औंसमा पुग्यो। यो १३ वर्षयताकै ठूलो गिरावट हो।

पीभी म्यागजिनका अनुसार, उच्च मूल्यले माग घटाउने र आपूर्ति बढाउने सम्भावना छ, जसले गर्दा यो गिरावटलाई 'अप्रत्याशित' भनिएको छ। विश्लेषक माइक म्याकग्लोनले भनेका छन् कि, यो वर्ष चाँदीको मूल्यमा ठूलो उचाइ आए पनि यो उल्टो हुन सक्छ।

फोर्ब्सले पनि यो गिरावटलाई अमेरिकी डलरको 'कोल्याप्स' को चेतावनीसँग जोडेको छ, तर यसले २०२६ मा चाँदीको मूल्यलाई फेरि उकास्न सक्ने अनुमान गरेको छ। चिनियाँ निर्यात प्रतिबन्ध र औद्योगिक मागले गर्दा यो गिरावट अस्थायी हुन सक्छ।

एक्स (ट्विटर) मा भएका चर्चाहरुबाट पनि यो कुरा पुष्टि हुन्छ। उदाहरणका लागि, @DefiWimar ले जनाएअनुसार, यो गिरावट 'लिक्विडिटी रिसेट' को सुरुवात हो, जसमा बैंकहरुको छोटो स्थिति र इंडेक्स फण्डहरुको बिक्रीले दबाब दिएको छ। @eronimania ले 'सिल्भर स्क्विज' को बारेमा चेतावनी दिँदै भनेका छन् कि, भौतिक चाँदीको मूल्य कागजी मूल्यभन्दा धेरै बढी छ।

विज्ञहरुका विश्लेषण: अझै कति घट्ला ?

विभिन्न समयमा विज्ञहरुले चाँदीको मूल्य घट्ने बारेमा विभिन्न अनुमान गरेका छन्। यहाँ केही प्रमुख विश्लेषणहरु छन्:

-जेपी मोर्गनको चेतावनी: याहू फाइनान्सका अनुसार, जेपी मोर्गनका पूर्व प्रमुख रणनीतिकार मार्को कोलानोभिचले चाँदीको मूल्य ५० प्रतिशतले घटेर ५० डलर प्रति औंसमा पुग्ने चेतावनी दिएका छन्। यो 'मेम ट्रेडर्स' को सट्टेबाजी र स्पेकुलेटिभ मेनियाको कारण हुने उनको भनाइ छ।

कोलानोभिचको ५० प्रतिशत क्र्यास: डेरिभको रिपोर्टअनुसार, कोलानोभिचले चाँदीको मूल्य 'लगभग ग्यारेन्टी' भएर ५० प्रतिशत घट्ने भनेका छन्। यो स्पेकुलेटिभ बबलको कारण हो, जसमा म्याक्रो-फियर र मेम-स्टाइल ट्रेडिङ मुख्य छन्।

युट्युबरहरुको भविष्यवाणी: युट्युब च्यानल 'WARNING: Silver Price WILL CRASH in 2026!' मा एक ज्वेलरले चाँदीको मूल्य २०२६ वा २०२७ मा क्र्यास हुने भनेका छन्। कारणहरुमा आपूर्ति घाटा नभई स्पेकुलेशन र गोल्ड-टु-सिल्भर रेसियो छन्।

रेडडिट चर्चा: रेडडिटको सिल्भरबग्स फोरममा एक प्रयोगकर्ताले २०२६ को मध्यमा चाँदीको मूल्य १०० डलरमा नयाँ तल आउने अनुमान गरेका छन्, यदि फेडले ब्याजदर घटायो भने। तर लामो अवधिमा यो बढ्ने उनको भनाइ छ।

सिटीग्रुपको मिश्रित दृष्टिकोण: इन्भेस्टिङ न्युज नेटवर्कका अनुसार, सिटीग्रुपले चाँदीलाई १०० डलर प्रति औंसमा पुग्ने भनेका छन्, तर पहिलो क्वार्टरमा ५० प्रतिशत गिरावट पनि सम्भव छ। भूराजनीतिक जोखिम र आपूर्ति घाटाले गर्दा यो घट्न सक्छ।

बुलिश दृष्टिकोण: गोल्डसिल्भर डट कमका अनुसार, २०२६ मा चाँदीको मूल्य १४७ प्रतिशत बढेको थियो, र यो घाटा जारी रहने अनुमान छ। तर बुलियन बाइ पोस्टले ३०-५० डलरको रेन्जमा रहने भनेको छ।

द टाइम्स अफ इन्डियाका अनुसार, विज्ञ प्रवीण सिंहले चाँदीलाई १४५-१५० डलरमा पुग्ने भनेका छन्, तर २०२६ मा अस्थिरता बढ्ने छ। नेपाली बजारमा पनि यो प्रभाव पर्ने फेसबुक पोस्टहरुबाट थाहा हुन्छ।

नेपाली सन्दर्भमा प्रभाव

नेपालमा चाँदीको मूल्य अन्तर्राष्ट्रिय बजारसँग जोडिएको छ। फिन्संस्कारको फेसबुक पोस्टअनुसार, यो गिरावटले नेपाली बजारमा पनि मूल्य घटाउने छ, र लगानीकर्ताहरुलाई सतर्क रहन सल्लाह दिइएको छ। इन्स्टाग्राम र एक्सका पोस्टहरुबाट पनि यो गिरावटलाई 'सिल्भर क्र्यास' भनिएको छ।

अझै घट्ने सम्भावना कति ?

विज्ञहरुका अनुसार, चाँदीको मूल्य अझै ५०-६८ डलरसम्म घट्न सक्छ, यदि डलर मजबूत भयो र स्पेकुलेशन बढ्यो भने। तर औद्योगिक माग (सोलार, इभी, एआई) र आपूर्ति घाटाले गर्दा यो फेरि बढ्ने सम्भावना पनि छ। कैपिटल डट कमका अनुसार, २०२६ मा औसत मूल्य ५६.२५ डलर रहने अनुमान छ, तर बैंक अफ अमेरिकाले ६५ डलरसम्म पुग्ने भनेको छ।

यो गिरावटलाई 'भूकम्प' जस्तै मान्दा, यसको असर लामो समयसम्म रहन सक्छ। लगानीकर्ताहरुले सतर्क रहनु आवश्यक छ, किनकि यो बजार अझै अस्थिर छ।