सिलिकन भ्यालीमा रुसी 'सुन्दरी'को जासूसी जाल: अमेरिकी इन्जिनियरसँग विवाहदेखि सैन्य रहस्य चोरीसम्म

वाशिंगटन । अमेरिकाको सिलिकन भ्यालीका प्राविधिक कम्पनीहरूमा चीन र रुसका जासुसहरूले 'सेक्स युद्ध' नामक रणनीति अपनाएर गोप्य जानकारी चोर्न थालेका छन्। यी जासुसहरूले आकर्षक महिलाहरूलाई प्रयोग गरी अमेरिकी इन्जिनियरहरूसँग सम्बन्ध, विवाह र सन्तानोत्पत्तिसम्मका तरिकाले नजिकिएर बौद्धिक सम्पत्ति (आईपी) र राष्ट्रिय सुरक्षासँग जोडिएका रहस्यहरू चोर्ने गरेको खुलासा भएको छ। यो अभियान अमेरिकी प्रविधि क्षेत्रलाई कमजोर पार्न र आर्थिक युद्धको हिस्सा बन्ने खतरा बढाएको विज्ञहरूले चेतावनी दिएका छन्।

ब्रिटिश पत्रिका 'द टाइम्स' को एक रिपोर्टअनुसार, चीन र रुसका गुप्तचरहरूले परम्परागत जासुसीभन्दा फरक तरिका अपनाएका छन्। तिनीहरूले प्रशिक्षित एजेन्टहरूको सट्टा सामान्य नागरिकहरू-जस्तै लगानीकर्ता, क्रिप्टो विश्लेषक, व्यापारी र प्राध्यापकहरूलाई प्रयोग गरी अमेरिकी लक्षितहरूलाई प्रभावित पार्छन्। यसमा स्टार्टअप प्रतियोगिताहरू आयोजना गरी अमेरिकी उद्यमीहरूबाट व्यवसायिक योजना, आईपी र व्यक्तिगत डाटा चोर्ने गरिन्छ। अमेरिकी गुप्तचरका अनुसार, चीन कम्युनिस्ट पार्टी (सीसीपी) ले विगत चार वर्षमा अमेरिकामा ६० भन्दा बढी जासुसी घटनाहरू सञ्चालन गरेको छ, तर यो 'बर्फको टुप्पो' मात्र हो।

प्रमुख घटनाहरू र प्रमाणहरू

चीनबाट सञ्चालित यी अभियानहरूले वार्षिक रूपमा अमेरिकालाई ६०० अर्ब डलरसम्मको हानि पुर्‍याउने अनुमान गरिएको छ। यसमा 'ड्राफ्टिङ' नामक रणनीति पनि समावेश छ, जसमा चीनसमर्थित लगानीकर्ताहरूले अमेरिकी रक्षा विभाग (डिओडी) ले सुरुमा लगानी गरेको स्टार्टअपमा पैसा हाल्छन्, जसले गर्दा अमेरिकी सरकारले ती आईपीमा पहुँच गुमाउँछ।

एक प्रमुख उदाहरण टेस्ला कम्पनीसँग जोडिएको छ। क्यानाडाको एक निर्माण कम्पनीका पूर्वकर्मचारी क्लाउस फ्लुगबिल र यिलोङ शावले २०१९ मा टेस्लाले अधिग्रहण गरेको कम्पनीबाट चोरी भएका ब्याट्री प्रविधिका गोप्य कागजातहरू प्रयोग गरी चीनमा प्रतिस्पर्धी व्यवसाय खोल्ने प्रयास गरे। फ्लुगबिललाई गत डिसेम्बरमा २४ महिनाको जेल सजाय दिइएको थियो, जसले लास भेगासको एक व्यापार सम्मेलनमा १५ मिलियन डलरमा ती रहस्य बेच्ने कोसिस गरेका थिए। अमेरिकी राष्ट्रिय सुरक्षाका लागि सहायक महान्यायाधिवक्ता म्याथ्यू ओल्सेनले भने, "अमेरिकी विद्युतीय सवारी निर्माणकर्ताबाट व्यापारिक रहस्य चोरेर आफ्नो चीनस्थित कम्पनीमा प्रयोग गर्नुले फ्लुगबिलको कार्यले पीआरसी (जनवादी गणतन्त्र चीन) लाई राष्ट्रिय सुरक्षासँग जोडिएको महत्वपूर्ण उद्योगमा फाइदा पुर्‍यायो।"

यसैगरी, रुससँग जोडिएको एक घटनामा एक 'सुन्दर' रुसी महिलाले एरोस्पेस कम्पनीमा काम गर्ने अमेरिकी सहकर्मीसँग विवाह गरिन् र सन्तान जन्माइन्। उनी रुसी 'सफ्ट-पावर स्कूल' बाट प्रशिक्षित थिइन् र पछि क्रिप्टो विशेषज्ञ बनेर सैन्य-अन्तरिक्ष नवप्रवर्तन समुदायमा प्रवेश गर्ने प्रयास गरिन्। उनको पतिले यो सबैबारे 'पूर्ण रूपमा अज्ञान' थिए।

जेम्स मल्भेनन, पामिर कन्सल्टिङका प्रमुख गुप्तचर अधिकारी, ले व्यक्तिगत अनुभव साझा गर्दै भने, "मलाई लिंक्डइनमार्फत आकर्षक युवा चिनियाँ महिलाहरूबाट धेरै परिष्कृत अनुरोधहरू आउँछन्, जुन हालै तीव्र भएको छ।" उनले भेनेजुएलको एक सम्मेलनमा दुई चिनियाँ महिलाहरूले प्रवेश प्रयास गरेको उल्लेख गर्दै यो 'अमेरिकाको वास्तविक कमजोरी' भएको बताए।

स्टार्टअप प्रतियोगिताहरूको खतरा

चीन (शेन्जेन) नवप्रवर्तन तथा उद्यमशीलता अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिता जस्ता कार्यक्रमहरू पनि जासुसीको अखाडा बनेका छन्। सिलिकन भ्यालीको एक बायोटेक कम्पनीका सीईओले यसमा सहभागी भएर ५०,००० डलर पुरस्कार जिते, तर पछि संघीय लगानी रोक्ने र कम्पनी विघटन गर्नुपरेको थियो। उनले भने, "पुरस्कार रकम मेरो व्यक्तिगत खातामा ट्रान्सफर हुनु 'अजीब' थियो।" अमेरिकी सरकारले गत महिना यस्ता प्रतियोगिताहरूबाट विचार चोरी र पछि शोषणको जोखिमबारे चेतावनी जारी गरेको छ।

अमेरिकी गुप्तचरका एक वरिष्ठ अधिकारीले भने, "हामी अब जर्मनीको धुवाँपूर्ण अतिथिगृहमा केजीबी एजेन्टलाई पछ्याइरहेका छैनौं। हाम्रा शत्रुहरू(विशेष गरी चिनियाँहरू)ले हाम्रो प्रविधि र पश्चिमी प्रतिभाको सबै पक्ष शोषण गर्न 'समाजभरि' को दृष्टिकोण अपनाएका छन्।"

अमेरिकी प्रतिक्रिया र प्रभाव

अमेरिकी सरकारले कम्पनीहरूलाई अन्तर्राष्ट्रिय पिच प्रतियोगिताबाट टाढा रहन आग्रह गरेको छ। सिनेट समितिका अनुसार, २५ ठूला स्मल बिजनेस इनोभेसन रिसर्च कार्यक्रमका प्राप्तकर्तामध्ये ६ मा चीनसँग 'स्पष्ट सम्बन्ध' थियो, जसले २०२३-२०२४ मा पेन्टागनबाट १८० मिलियन डलर प्राप्त गरे। विज्ञहरूले यसलाई 'असमान लाभ' को रूपमा हेर्दै थप निगरानी र स्रोत आवश्यक भएको बताएका छन्।

जेफ स्टफ, चीन र राष्ट्रिय सुरक्षाका पूर्व सरकारी विश्लेषक, ले भने, "चिनियाँहरूले हाम्रो प्रणाली बुझ्छन् र यसभित्र 'आभासी दण्डरहित' रूपमा काम गर्छन्धे-रैजसो समय। यो वाइल्ड वेस्ट जस्तै छ।" यसले अमेरिकी प्रविधि नेतृत्वलाई चुनौती दिँदै आर्थिक युद्धको रूप लिन सक्ने खतरा छ।

यो रिपोर्टले सिलिकन भ्यालीका उद्यमीहरू र लगानीकर्ताहरूलाई सतर्क रहन आह्वान गरेको छ, जसले गर्दा अमेरिकी नवप्रवर्तनको भविष्य नै जोखिममा परेको छ।

 

-दि टाइम्स डटकमबाट