इरानमाथि अमेरिका र इजरायलको ठूलो हमलाः क्षेत्रीय युद्धको खतरा बढ्यो, खाडीमा तनाव

काठमाण्डौ ।  मध्यपूर्वमा तनाव चरममा पुगेको छ। अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि संयुक्त रूपमा ठूलो सैन्य हमला सुरु गरेका छन्, जसलाई अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले "महत्वपूर्ण र निरन्तर" (massive and ongoing) सञ्चालन भनेका छन्। यो हमलाले इरानको परमाणु कार्यक्रम, क्षेप्यास्त्र क्षमता र उच्च नेतृत्वलाई लक्षित गरेको छ। इरानले तत्काल प्रतिक्रिया दिँदै इजरायल र क्षेत्रका अमेरिकी आधारहरूमा मिसाइल तथा ड्रोन हमला गरेको छ, जसले खाडी देशहरूमा पनि विस्फोट र क्षति पुर्‍याएको छ। यो घटनाले ठूलो क्षेत्रीय युद्ध निम्त्याउने जोखिम बढाएको छ।

हमलाको मुख्य विवरण र नयाँ अपडेटहरू

अमेरिका र इजरायलको संयुक्त हमला फेब्रुअरी २८ बिहान तेहरान समयअनुसार सुरु भएको थियो। इजरायली सेनाले यसलाई "पूर्व-निवारक हमला" (pre-emptive strike) भनेको छ। मुख्य लक्ष्यहरूमा इरानको सर्वोच्च नेता अयातोल्लाह अली खामेनीको निवास (Leadership House) कम्पाउन्ड, राष्ट्रपति, सशस्त्र बलका प्रमुख र अन्य वरिष्ठ अधिकारीहरूका भेला स्थलहरू छन्। स्याटेलाइट तस्बिरहरूले तेहरानमा खामेनीको कार्यालयमा ठूलो क्षति, कालो भवनहरू, मलबा र धुवाँ देखाएका छन्। इजरायली सेनाले "धेरै वरिष्ठ इरानी व्यक्तिहरू" मारिएका दाबी गरेको छ। अमेरिकी सेनाले इरानको ब्यालिस्टिक मिसाइल र परमाणु कार्यक्रम नष्ट गर्ने लक्ष्य राखेको छ। यो अभियानलाई अमेरिकाले "Operation Epic Fury" र इजरायलले "Roaring Lion" नाम दिएको छ। अमेरिकाले केही दिनसम्म हमला जारी राख्ने योजना बनाएको स्रोतहरूले बताएका छन्।

इरानको प्रतिक्रिया: क्षेत्रभरि हमला

इरानले "क्रशिङ प्रतिक्रिया" को वाचा गर्दै इजरायलतर्फ दर्जनौं ब्यालिस्टिक मिसाइलहरू प्रहार गरेको छ। यसबाहेक, इरानले अमेरिकी सेनाका आधारहरू भएको खाडी देशहरूमा हमला गरेको छ:

-दुबई (यूएई): पाम जुुमैराह क्षेत्रमा घटना, चार घाइते, आगो नियन्त्रणमा। धुवाँको फोटो सार्वजनिक।

-कुवेत: अली अल-सलेम एयरबेसमा मिसाइल, कुवेत अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा ड्रोन हमला, सानो क्षति र घाइते।

-बह्राइन: अमेरिकी नौसेना आधारमा मिसाइल, कारबाट फिल्म गरिएको।

-कतार, जोर्डन, साउदी अरब: मिसाइल प्रहार रिपोर्ट, धेरैजसो रोकेका छन्।

इरानी राज्य मिडियाले एक बालिका विद्यालयमा हमलामा ५३ जनाको मृत्यु दाबी गरेको छ, तर पुष्टि भएको छैन। इरानमा इन्टरनेट ब्ल्याकआउट (४% मात्र कनेक्टिभिटी) र साइबर आक्रमण रिपोर्ट भएका छन्।

प्रमुख नेताहरूको प्रतिक्रिया

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प: ट्रुथ सोसलमा भिडियो सन्देशमा "इरानीहरूले आफ्नो सरकार कब्जा गर्नुहोस्, तपाईंहरूको स्वतन्त्रताको घडी नजिक छ" भनेका छन्। हमलालाई "इरानको विकृत तानाशाही" विरुद्ध भनेका छन्।

इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहु: इरानको शासन समाप्त गर्ने लक्ष्य स्पष्ट। रक्षा मन्त्री इजरायल काट्जले "इजरायलमा विशेष आपतकाल" घोषणा गरेका छन्।

इरानी विदेश मन्त्री अब्बास अराघची: सर्वोच्च नेता खामेनी जीवित रहेको पुष्टि। "हमला बन्द भए वार्तामा खुला" भनेका छन्, तर "आत्मरक्षामा अमेरिकी आधारहरूमा हमला" गरेको दाबी।

बेलायती प्रधानमन्त्री किर स्टार्मर: इरानलाई हमला रोक्न, आणविक कार्यक्रम त्याग्न आह्वान। बेलायती विमानहरू मध्यपूर्वमा सक्रिय।

अन्तर्राष्ट्रिय: संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद्को आपतकालीन बैठक आज साँझ बस्दैछ। UN महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले "तत्काल शत्रुता बन्द" को आह्वान गरेका छन्। यूके, फ्रान्स, जर्मनीले संयुक्त वक्तव्यमा इरानको आणविक तथा मिसाइल कार्यक्रम बन्द गर्न माग गरेका छन्।