एशियामा बढ्दो अवकाश अन्तरले बीमाकर्ताका लागि जोखिम र अवसर दुवै सिर्जना गर्दै

काठमाण्डौ । एशियामा बढ्दो अवकाश (रिटायरमेन्ट) अन्तरले बीमा उद्योगका लागि नयाँ जोखिम र अवसर दुवै सिर्जना गरिरहेको छ। सन लाइफको पछिल्लो क्षेत्रीय अवकाश सर्वेक्षणअनुसार आर्थिक दबाबका कारण धेरै मानिसहरू अवकाश उमेरपछि पनि काम गर्न बाध्य छन्।

सन लाइफद्वारा प्रकाशित Retirement Reimagined: Asia’s Retirement Divide सर्वेक्षणले ६९ प्रतिशत उत्तरदाताले अवकाश उमेरपछि पनि काम जारी राख्ने अपेक्षा गरेको देखाएको छ। यद्यपि केहीले उद्देश्य वा मानसिक–शारीरिक स्वास्थ्यका लागि काम गर्न चाहेको बताएका छन्, करिब दुई–तिहाइ अर्थात् ६२ प्रतिशतले दैनिक खर्च धान्न र दीर्घकालीन आर्थिक सुरक्षा सुनिश्चित गर्न अतिरिक्त आम्दानी आवश्यक भएको बताएका छन्।

यसले अवकाश बचत र बीमा संरक्षणमा रहेको कमीलाई उजागर गर्छ, जहाँ बीमा कम्पनीहरूको भूमिका महत्वपूर्ण मानिन्छ।

हाल एशियामा विश्वको ६० प्रतिशतभन्दा बढी ६० वर्ष माथिका जनसंख्या बसोबास गर्छन्। यो संख्या आगामी २५ वर्षमा दोब्बर भई १.३ अर्ब पुग्ने अनुमान गरिएको छ। आयु वृद्धि हुँदै जाँदा अवकाश आम्दानी उत्पादन, स्वास्थ्य बीमा र दीर्घकालीन वित्तीय योजना समाधानप्रति माग बढ्ने देखिन्छ।

सर्वेक्षणले दुई फरक ग्राहक समूह पहिचान गरेको छ। पहिलो समूह आर्थिक रूपमा तयार रहेको र जीवनशैलीका कारण स्वेच्छाले अवकाश ढिलो गर्ने वर्ग हो। दोस्रो समूह भने आर्थिक अभावका कारण अवकाश लिन नसक्ने अवस्थामा रहेको छ।

आवश्यकताका कारण अवकाश ढिलो गर्नेहरूमध्ये ५२ प्रतिशतले अझ बढी समय बचत गर्नुपर्ने बताएका छन्। यसले क्षेत्रभर बीमा र अवकाश योजनामा पहुँच असमान रहेको संकेत गर्छ।

सर्वेक्षणले अवकाश योजना बनाउने तरिकामा पनि चिन्ता व्यक्त गरेको छ। वित्तीय निर्णयका लागि जेनेरेटिभ एआई उपकरणको प्रयोग लगभग दोब्बर भई २२ प्रतिशत पुगेको छ। 

यसैबीच बैंक र स्वतन्त्र वित्तीय सल्लाहकारप्रति निर्भरता घटेर क्रमशः ३५ र ३४ प्रतिशतमा सीमित भएको छ, जुन सन् २०२४ मा ४३ र ४१ प्रतिशत थियो। यस प्रवृत्तिले आत्मनिर्भर योजना बढ्दै गएको तर अपर्याप्त बीमा वा अनुपयुक्त अवकाश रणनीतिको जोखिम बढ्न सक्ने देखाउँछ।

अवकाशप्रति आत्मविश्वास भने न्यून नै रहेको छ। केवल २२ प्रतिशत उत्तरदाताले आफ्नो अवकाश योजनाप्रति अत्यन्तै विश्वस्त भएको बताएका छन्। आधा उत्तरदाताले अवकाशको कुनै योजना नबनाएको वा अवकाश नजिकिँदा मात्र योजना सुरु गर्ने बताएका छन्।

आर्थिक असुरक्षा नै अवकाशप्रति नकारात्मक दृष्टिकोणको प्रमुख कारण बनेको छ। अवकाश नलिएका ४५ प्रतिशत व्यक्तिले यही कारणले अवकाशप्रति उत्साह नदेखाएको बताएका छन्।

शारीरिक र मानसिक स्वास्थ्यमा सुधार आएपछि अवकाशप्रति आशावादी बनेको बताइएको छ भने, खराब स्वास्थ्यका कारण ३२ प्रतिशतले योजनाभन्दा अगावै अवकाश लिनुपरेको उल्लेख गरेका छन्।

सन लाइफका अनुसार यी नतिजाले एशियामा बढ्दो वृद्ध जनसंख्याका कारण व्यक्तिगत बचत र सार्वजनिक प्रणालीमाथि दबाब बढिरहेका बेला, बीमा उद्योगले सल्लाह, सुरक्षा र आम्दानी समाधानमार्फत अवकाश असमानता सम्बोधन गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नुपर्ने देखाउँछ।