वाणिज्य बैंकहरुको लाभांश घोषणा सुरु, क्षमताअनुसार देलान् त ?

काठमाण्डौ । धितोपत्र दोस्रो बजारमा लगानी गर्नेहरुका लागि लाभांश सिजन सुरु भएको छ । नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से)मा सूचीकृत कम्पनीहरुले धमाधम लाभांश लाभांश घोषणा गर्न सुरु गरेका छन् ।  

कम्पनीहरुले आर्थिक वर्ष २०८०/८१ को सञ्चित मुनाफाबाट आ–आफ्ना सेयरधनीहरुलाई प्रतिफल बाँड्न वा प्रस्ताव गर्न सुरु गरेका छन् । नेप्सेमा सूचीकृत कम्पनीहरुमध्ये तुलनात्मक रुपमा बैंक तथा वित्तीय संस्था र बीमा कम्पनीहरुले वर्षेनी लगानीकर्ताहरुलाई लाभांश बाँडेका हुन्छन् ।  

लाभांश सिजन सुरु भएसँगै दोस्रो बजारमा लगानीकर्ताहरुले बैंक तथा वित्तीय संस्था र बीमा कम्पनीका सेयर खरिद गर्न थालेका छन् । सूचीकृत अन्य समूहहरु होटल तथा पर्यटन, हाइड्रोपावर, लगानी र उत्पादन तथा प्रशोधन समूहका कम्पनीहरुको तुलनामा बैंकहरुले वर्षेनी केही प्रतिशत भएपनि लाभांश बाँडेका छन् ।  

यसर्थमा बजारमा वाणिज्य बैंकहरुको सेयरमा लगानी गर्दा जोखिम कम हुने र थोरै भएपनि लाभांश पाउने निश्चित हुने लगानीकर्ताहरु बताउँछन् । वाणिज्य बैंकहरुमा हालसम्म एभरेष्ट बैंकले मात्रै लाभांश घोषणा गरेको छ । बैंकले १० प्रतिशत बोनस सेयर र ५।५३ प्रतिशत नगद गरी कुल १५।५३ प्रतिशत लाभांश घोषणा गरेको छ ।  

तर बैंकले घोषणा गरेको यो लाभांश क्षमताको आधारमा थोरै हो । बैंकको गत आवको वित्तीय विवरणको आधारमा बैंकको लाभांश क्षमता २९.८६ प्रतिशत थियो । तर बैंकले क्षमता भइकन पनि लाभांश आधा घटाएर घोषणा गरेको छ । गत आवमा पनि बैंकले क्षमता भइकन पनि आधा जसो लाभांश घटाएको थियो ।  

गत आवमा बैंकको लाभांश क्षमता ३८.४२ प्रतिशत थियो तर बैंकले २०.५३ प्रतिशत मात्रै लाभांश वितरण गरेको थियो । बैंकले छुट्याएको वितरणयोग्य मुनाफा सबै नबाँडेर आधा मात्रै लगानीकर्तालाई वितरण गरी आधा मुनाफा बैंकले रिजर्भ फण्डमा राखेको थियो । यसवर्षका लागि पनि बैंकले पुरानै शैली अपनाएको देखिन्छ ।  

त्यस्तै, अन्य बैंकहरुले भने गत आवमा लाभांश क्षमताको आधारमै रहेर लाभांश बाँडेको थियो । नबिल बैंकले गत आवमा ११ प्रतिशत नगद लाभांश बाँडेको थियो । सोही वर्ष बैंकको लाभांश क्षमता पनि ११.७८ प्रतिशत मात्रै थियो । बैंकको यस वर्षका लागि लाभांश क्षमता भने १४.२६ प्रतिशत रहेको छ ।  

त्यस्तै, नेपाल एसबिआई बैंकले पनि गत आवमा लाभांश क्षमताको आधारमै लाभांश वितरण गरेको थियो । १०.५८ प्रतिशत क्षमता रहेको बैंकले गत आवमा १०.५५ प्रतिशत लाभांश लगानीकर्तालाई वितरण गरेको थियो । यस वर्षका लागि बैंकको लाभांश क्षमता १०.७६ प्रतिशत रहेको छ ।  

त्यस्तै, माछापुच्छ्रे बैंक, एनआइसी एशिया बैंक, सिद्धार्थ बैंक, ग्लोबल आइएमई बैंक, सिटिजन्स बैंक, लक्ष्मी सनराइज बैंक र सानिमा बैंकले पनि लाभांश क्षमताकै आधारमा लाभांश बाँडेका थिए । कृषि विकास बैंकले भने लाभांश क्षमता ९।२४ प्रतिशत रहेपनि गत आवमा लगानीकर्ताको हात रित्तो बनाएको थियो ।  

साथै स्ट्याण्डर्ड चार्टर्ड बैंकले पनि गत आवमा १९ प्रतिशत मात्रै लाभांश वितरण गरेको थियो । गत आवका लागि बैंकले २८.७५ प्रतिशत लाभांश बाँड्ने क्षमता राखेपनि बैंकले जम्मा १९ प्रतिशत मात्रै लाभांश बाँडेको थियो । यस वर्षका लागि बैंकको लाभांश क्षमता २६.५ प्रतिशत रहेको छ ।  

यदि यस वर्षका लागि पनि बैंकहरुले लाभांश क्षमताकै आधारमा वा हाराहारीमा लाभांश बाँड्ने हो भने अधिकांश बैंकले लाभांश वितरण गर्न सक्नेछन् । तर गत आवको तुलनामा यस वर्ष प्राय सबै बैंकको लाभांश क्षमता भने घटेको छ ।  

१९ वटा वाणिज्य बैंकमध्ये नेपाल इन्भेष्टमेन्ट मेगा बैंक, हिमालयन बैंक, कुमारी बैंक र एनआइसी एशियाले भने यस वर्ष सेयरधनीहरुको हात खाली बनाउनेछ । यी चारवटा बैंकको यस वर्षको लाभाांश क्षमता ऋणात्मक अवस्थामा रहेको छ ।