एलईडी बल्ब वा ट्युबलाइटः कुनले बढी बिजुली खपत गर्छ ?

काठमाण्डौ । आजकल घर–घरमा परम्परागत बल्ब र सीएफएलको सट्टा एलईडी बल्ब र एलईडी ट्युबलाइटको प्रयोग तीव्र रूपमा बढ्दै गएको छ। कम बिजुली खपत, लामो आयु र वातावरणमैत्री विशेषताका कारण एलईडी बत्तीहरू उपभोक्ताको पहिलो रोजाइ बनेका छन्। तर धेरैको मनमा एउटा प्रश्न उठ्ने गर्छ—एलईडी बल्ब र एलईडी ट्युबलाइटमध्ये कुनले बढी बिजुली खपत गर्छ ?

बिजुली खपत र प्रकाश क्षमताको तुलना

सामान्यतया एलईडी बल्ब ७ देखि १२ वाट क्षमताको हुन्छ, जबकि एलईडी ट्युबलाइट १८ देखि २२ वाटसम्मको हुन्छ। यस आधारमा हेर्दा एउटा ट्युबलाइटले एकल रूपमा बल्बभन्दा बढी बिजुली खपत गर्छ। तर प्रकाश क्षमताको हिसाबले ट्युबलाइटले ठूलो क्षेत्रलाई समान रूपमा उज्यालो पार्ने भएकाले समग्र प्रयोगमा यो बढी प्रभावकारी देखिन्छ।

एलईडी ट्युबलाइट लामो आकारको हुने भएकाले यसको प्रकाश चारैतिर फैलिन्छ। त्यसैले किचन, हल वा ठूलो कोठाका लागि यो उपयुक्त हुन्छ। एक २० वाटको एलईडी ट्युबलाइटले पूरै कोठा उज्यालो बनाउन सक्छ। अर्कोतर्फ, एलईडी बल्बको प्रकाश प्रायः एकै दिशामा केन्द्रित हुने भएकाले एउटै कोठामा पर्याप्त उज्यालोका लागि दुई वा तीनवटा बल्ब आवश्यक पर्न सक्छ।

उदाहरणका लागि, यदि एउटै कोठामा दुईवटा ७ वाटका एलईडी बल्ब प्रयोग गरियो भने कुल खपत १४ वाट पुग्छ। त्यही ठाउँमा एकवटा एलईडी ट्युबलाइट प्रयोग गर्दा कम बत्तीमा समान वा अझ राम्रो उज्यालो पाउन सकिन्छ। यस हिसाबले स्थान र आवश्यकताअनुसार ट्युबलाइटले कम बिजुलीमा बढी फाइदा दिन सक्छ।

पुराना बल्बभन्दा एलईडी किन राम्रो ?

पुरानो ६० वाटको काँचको बल्बको सट्टा ९ वाटको एलईडी बल्ब वा २० वाटको एलईडी ट्युबलाइट प्रयोग गर्दा ८० देखि ९० प्रतिशतसम्म बिजुली बचत गर्न सकिन्छ। एलईडी बल्ब र ट्युबलाइट दुवैको आयु २५,००० देखि ५०,००० घण्टासम्म हुने भएकाले १०–१५ वर्षसम्म चल्न सक्छन्।

यसका साथै, पुराना बल्ब र सीएफएल ट्युबलाइटको तुलनामा एलईडीबाट धेरै कम ताप निस्कन्छ। यसले कोठाको तापक्रम नबढाउने मात्र होइन, स्वास्थ्य र सुरक्षाका हिसाबले पनि फाइदा पुर्‍याउँछ। एलईडी बत्तीमा कुनै पनि विषालु ग्यास प्रयोग नहुने भएकाले यो वातावरणमैत्री विकल्प मानिन्छ।

मूल्य कति पर्छ ?

मूल्यको कुरा गर्दा एलईडी ट्युबलाइटको लागत एलईडी बल्बभन्दा केही बढी हुन्छ। तर लामो समयसम्म नबिग्रिने र बारम्बार फेर्नु नपर्ने भएकाले दीर्घकालीन रूपमा हेर्दा एलईडी बत्ती किफायती सावित हुन्छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार ठूलो कोठा वा खुला स्थानका लागि एलईडी ट्युबलाइट र सानो कोठा, अध्ययन टेबल वा बेडसाइडका लागि एलईडी बल्ब उपयुक्त हुन्छ। सही ठाउँमा सही बत्तीको प्रयोग गर्दा बिजुली बचतसँगै राम्रो प्रकाश पनि प्राप्त गर्न सकिन्छ।