काठमाण्डौ । वित्तीय रुपमा कमजोर कम्पनीको नक्कली विवरण र झूठा प्रक्षेपणका आधारमा विभिन्न प्रभावमा परी धितोपत्र बोर्डको तत्कालीन नेतृत्वले जथाभावी आईपीओ निश्कासनको स्वीकृति दिंदाको परिणाम लगानीकर्ताहरुले भोग्न थालेका छन् ।
सर्वसाधारण लगानीकर्तामा आईपीओ जारी गरेको यस्तै एउटा कम्पनी बन्दीपुर केवलकार एण्ड टुरिजम लिमीटेड चालु आर्थिक वर्षको तेश्रो त्रैमासमा घाटामा गएको छ । रोचक पक्ष के भने आईपीओ ल्याउनुअघि निकै राम्रो नाफाको प्रक्षेपण गरेको यो कम्पनी लगानीकर्तालाई आईपीओ बिक्री गरेपछि भने घाटामा जाकिन पुगेको छ ।
चालु आर्थिक वर्षको तेश्रो त्रैमाससम्म कम्पनी १ करोड ६२ लाख रुपैयाँ खूद घाटामा गएको हो । यस्तो घाटा अघिल्लो त्रैमाससम्म २ करोड ५४ लाख रुपैयाँ थियो । अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा भने कम्पनी १ करोड २४ लाखमा घाटामा थियो । यसरी हेर्दा अघिल्लो आर्थिक वर्षको तेश्रो त्रैमासको तुलनामा कम्पनीको घाटा बढेको छ भने अघिल्लो त्रैमासको तुलनामा भने घाटा केही कम भएको देखिन्छ ।
कम्पनीले आईपीओ बिक्री गर्नुअघि प्रकाशित गरेको अफर लेटरमा चाहिँ लगानीकर्तालाई झुक्याउने उद्देश्यले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा २० करोड बढी खूद नाफा-कर तिरिसकेपछिको नाफा) हुने प्रक्षेपण सार्वजनिक गरेको थियो । यस्तै कम्पनीले यो अवधिमा ५५ करोड बढी कुल आम्दानी हुने भन्दै लगानीकर्ता लोभ्याएको थियो । यो अवधिमा कुल दायीत्व १ अर्ब ५ करोड हाराहारी मात्र हुने कम्पनीको दाबी थियो ।
आईपीओ बेचिसकेपछिको अवस्थामा भने उलटफेर देखिन्छ । तेश्रो त्रैमाससम्मको कम्पनीको प्रदर्शन हेर्दा उसले प्रक्षेपण गरेको खूद नाफा चालु आर्थिक वर्षको बाँकी रहेको अबको ३ महिनामा ह्वात्तै बढ्ने आधार देखिन्न । तेश्रो त्रैमासमा १ करोड ६६ लाखमा सीमित कुल आम्दानी अब बाँकी ३ महिनाभित्रै बढेर ५५ करोड पुग्ने कल्पना गर्न सकिन्न ।
समीक्षा अवधिमा कम्पनीले अपरेशनबाट प्राप्त गर्ने आम्दानीमै पहिरो गएको देखिन्छ । उदाहरणका लागि गत वर्षको तेश्रो त्रैमाससम्म यस्तो आम्दानी २ करोड २६ लाख रहेकोमा यो वर्ष सोही अवधिमा घटेर १ करोड १६ लाखमा सीमित बन्न पुगेको छ । यसरी हेर्दा गत वर्षको समान अवधिको तुलनामा समीक्षा अवधिमा मुख्य आम्दानीमा करिब ४८ प्रतिशतको पहिरो गएको देखिन्छ ।
प्रशासनिक खर्च गत वर्षको तुलनामा झण्डै डबलले बढेको छ भने सेल्स एण्ड प्रमोसन खर्च चाहिँ केही घटेको छ ।
कुल २ अर्ब ८३ करोड हाराहारी चुक्तापूँजी रहेको कम्पनीको समीक्षा अवधिसम्म रिटेन अर्निङ २२ करोड ९३ लाखले ऋणात्मक बन्न पुगेको छ । कुनै कम्पनीको …रिटेन्ड अर्निङÚ ऋणात्मक हुनु भनेको कम्पनीले विगतमा कमाएको नाफाभन्दा बढी घाटा बेहोरेको संकेत हो । सरल भाषामा भन्नुपर्दा, कम्पनीले कमाएको पैसा जोगिन नसकी उल्टै सञ्चित घाटा बढेको अवस्था हो । यस्तो अवस्था धेरै वर्ष लगातार घाटा हुँदा, आम्दानी कमजोर हुँदा वा नाफाभन्दा बढी लाभांश बाँड्दा देखिन सक्छ ।
कम्पनीले विभिन्न संस्थाबाट लिएको सापटीको दायीत्व मात्रै करिब १ अर्ब नजिक छ । कुल दायीत्व चाहिँ १ अर्ब २८ करोड माथि छ ।
ठूलो दायीत्वको अगाडि निकै न्यून आम्दानी र बढ्दो घाटाका कारण तेश्रो त्रैमासमा कम्पनीको वार्षिकीकृत प्रतिसेयर आम्दानी ५७ पैसाले नेगेटिभ छ ।
वित्तीय रुपमा निकै धराशायी अवस्थामा रहेको यो कम्पनीको दोश्रो बजार मूल्य प्रतिकित्ता ८०० रुपैयाँभन्दा माथि छ भने प्रतिसेयर कुल सम्पत्तिको मूल्य १३७ रुपैयाँ र मूल्य आम्दानी अनुपात १५४७ गुणाले ऋणात्मक छ ।

