बैंक कर्मचारीलाई ओभरटाइम भुक्तानी अनिवार्य, विशेष ग्राहकका लागि छुट्टै काउन्टर राख्न राष्ट्र बैंकको निर्देशन

काठमाण्डौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले बैंक तथा वित्तीय संस्थामा कार्यरत कर्मचारीको सेवा–सुविधा र ग्राहक सेवा व्यवस्थापनलाई थप व्यवस्थित बनाउन नयाँ व्यवस्था लागू गरेको छ ।  

एकीकृत निर्देशन, २०८२ मा संशोधन गर्दै केन्द्रीय बैंकले कार्यालय समयभन्दा बाहिर कर्मचारीलाई काममा लगाउँदा अनिवार्य रूपमा अतिरिक्त पारिश्रमिक (ओभरटाइम) उपलब्ध गराउनुपर्ने स्पष्ट निर्देशन दिएको हो ।

राष्ट्र बैंकले जारी गरेको संशोधित व्यवस्थाअनुसार कुनै पनि बैंक तथा वित्तीय संस्थाले कर्मचारीलाई नियमित कार्यालय समयभन्दा बढी समय काम गर्न बाध्य बनाउन पाउने छैनन् ।  

विशेष परिस्थितिमा अतिरिक्त समय काम गराउनुपर्ने अवस्था आएमा भने प्रचलित श्रम तथा सम्बन्धित कानूनअनुसार ओभरटाइम सुविधा दिनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ ।

यस व्यवस्थाले बैंकिङ क्षेत्रमा कर्मचारीको कामको समय, श्रम अधिकार तथा पारिश्रमिक सम्बन्धी विषयलाई थप स्पष्ट र व्यवस्थित बनाउने अपेक्षा गरिएको छ ।  

पछिल्लो समय बैंकिङ क्षेत्रमा कार्यचाप बढेको गुनासो आइरहेका बेला राष्ट्र बैंकको यो कदमलाई कर्मचारीमैत्री व्यवस्थाका रूपमा हेरिएको छ ।

त्यसैगरी, ग्राहक सेवा पहुँचलाई थप समावेशी र सहज बनाउन राष्ट्र बैंकले बैंकहरूलाई नयाँ दायित्वसमेत तोकेको छ ।  

अब सबै बैंक तथा वित्तीय संस्थाले अपाङ्गता भएका व्यक्ति, ज्येष्ठ नागरिक तथा अशिक्षित सेवाग्राहीका लागि अनिवार्य रूपमा विशेष सेवा काउन्टरको व्यवस्था गर्नुपर्नेछ ।

संशोधित निर्देशनअनुसार प्रत्येक स्थानीय तहमा कम्तीमा एउटा बैंक शाखालाई अपाङ्गमैत्री बनाउनु अनिवार्य गरिएको छ ।  

यस्ता शाखामा सहज पहुँच, आवश्यक भौतिक संरचना तथा विशेष सेवा सुविधा उपलब्ध गराउनुपर्ने व्यवस्था गरिएको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ ।

यसका साथै, अपाङ्गमैत्री शाखाहरूको विवरण सम्बन्धित बैंक तथा वित्तीय संस्थाले आफ्ना आधिकारिक वेबसाइटमार्फत सार्वजनिक गर्नुपर्नेछ, ताकि सेवाग्राहीले आफूलाई उपयुक्त शाखाबारे सहज रूपमा जानकारी लिन सकून् ।

राष्ट्र बैंकको यो नयाँ निर्देशनले बैंकिङ सेवा वितरणलाई थप उत्तरदायी, समावेशी र श्रममैत्री बनाउने लक्ष्य लिएको देखिएको छ ।