सिंहदरबारमा फाइलसँगै पेँडा पनि, मन्त्रिपरिषद् बैठकमा डीडीसी प्रवेश

काठमाण्डौ । मन्त्रिपरिषद् बैठक भन्नासाथ धेरैको दिमागमा नीति, योजना, बजेट, नियुक्ति र राजनीतिक बहसको तस्वीर आउँछ । तर मंगलबार सिंहदरबारमा बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकमा भने केही फरक दृश्य देखियो। मन्त्रीहरूका अगाडि फाइल र एजेन्डामात्र थिएनन्, सरकारी स्वामित्वको दुग्ध विकास संस्थान (डीडीसी)का उत्पादनले भरिएका प्याकेट पनि थिए।

सामान्यतया देशका जटिल समस्या र नीतिगत निर्णयमा केन्द्रित हुने मन्त्रिपरिषद् बैठक यसपटक स्वदेशी दूध र दुग्धजन्य उत्पादनको ‘प्रवर्द्धन मञ्च’ जस्तै बन्यो। कृषि, वन तथा वातावरणमन्त्री गीता चौधरीले प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहदेखि सबै मन्त्रीसम्मलाई डीडीसीका विभिन्न उत्पादन समेटिएको उपहार प्याकेट हस्तान्तरण गरेपछि बैठकमा केहीबेर दुग्ध उत्पादनकै चर्चा चल्यो।

मन्त्रीहरूले पाएको प्याकेटभित्र दूध, केशर दूध, दही, बटर, चिज र पेँडा राखिएको थियो। सरकारी संस्थानका उत्पादनलाई बजारमा थप चिनाउने र स्वदेशी वस्तुको उपभोग बढाउने सन्देश दिन मन्त्री चौधरीले यो उपाय अपनाएकी हुन्।

सिंहदरबारका बैठक कक्षमा प्रायः आर्थिक सूचकांक, विकास आयोजना वा राजनीतिक समीकरणको चर्चा हुने गर्छ। तर यसपटक नेपाली किसानले उत्पादन गरेको दूध कसरी बजारसम्म पुगिरहेको छ, सरकारी संस्थानलाई कसरी प्रतिस्पर्धी बनाउने र स्वदेशी उत्पादनको खपत कसरी बढाउने भन्ने विषयले पनि स्थान पायो।

बैठकमा मन्त्री चौधरीले डीडीसी केवल एउटा सरकारी संस्था मात्र नभई हजारौं दुग्ध किसानको जीविकासँग जोडिएको संरचना भएको उल्लेख गर्दै यसको बजार विस्तारलाई किसानको आयसँग प्रत्यक्ष जोडेर हेर्नुपर्ने बताइन्। उनका अनुसार किसानबाट संकलित दूधको सुनिश्चित बजार र उचित मूल्य व्यवस्थापनका लागि सरकार स्वयंले उदाहरण प्रस्तुत गर्न आवश्यक छ।

डीडीसी विगत केही वर्षदेखि निजी क्षेत्रका दुग्ध उद्योगसँग प्रतिस्पर्धा गरिरहेको छ। एकातिर उत्पादन लागत बढ्दो छ भने अर्कोतिर बजार हिस्सा जोगाइराख्ने चुनौती पनि छ। यस्तो अवस्थामा मन्त्रिपरिषद् बैठकमै यसको उत्पादन प्रवर्द्धनको विषय उठ्नु सरकारी तहबाट संस्थालाई सकारात्मक सन्देश मानिएको छ।

प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले पनि स्वदेशी उत्पादनको प्रयोग र प्रवर्द्धनलाई सरकारले प्राथमिकतामा राखेको बताएका छन्। केही समयअघि उनले सार्वजनिक रूपमा डीडीसीका उत्पादन प्रयोग गर्न नागरिकलाई आह्वान गर्दै स्वदेशी वस्तुप्रतिको विश्वास बढाउनुपर्ने धारणा व्यक्त गरेका थिए।

नेपालमा दुग्ध व्यवसाय लाखौं किसानको आयको आधार हो। डीडीसीमार्फत दैनिक हजारौं लिटर दूध संकलन हुँदै आएको छ। त्यसैले डीडीसीको बजार बलियो हुनु केवल एउटा कम्पनीको व्यापार बढ्नु मात्र नभई गाउँगाउँका दुग्ध किसानको आम्दानीसँग पनि जोडिएको विषय हो।

मंगलबारको मन्त्रिपरिषद् बैठकले एउटा रोचक सन्देश दिएको छ-सरकारले स्वदेशी उत्पादनको पक्षमा भाषण मात्र होइन, आफ्नै बैठक कोठाबाट उपभोगको अभ्यास सुरु गर्न खोजेको छ। फाइल, निर्णय र बहसबीच दूध, दही र पेँडाले पनि ठाउँ पाएपछि सिंहदरबारको बैठक यसपटक केही फरक र स्वादिलो बनेको छ।