काठमाण्डौ । प्रविधि क्षेत्रको अग्रणी विश्वव्यापी कम्पनी गुगलको माउ संस्था अल्फाबेटले अमेरिकामा लामखुट्टेबाट सर्ने घातक रोगहरू नियन्त्रण गर्न एउटा नौलो र महत्त्वाकांक्षी कदम चालेको छ। कम्पनीले आफ्नो विशेष स्वास्थ्य प्रविधि परियोजना ‘प्रोजेक्ट डिबग’ अन्तर्गत प्रयोगशालामा विकसित गरिएका ३ करोड २० लाख विशेष लामखुट्टेहरू वातावरणमा छोड्न अमेरिकी सरकारसँग अनुमति मागेको छ।
अमेरिकी वातावरण संरक्षण एजेन्सी (ईपीए) मा दर्ता गरिएको उक्त प्रस्ताव स्वीकृत भएमा आगामी दुई वर्षभित्र अमेरिकाका क्यालिफोर्निया र फ्लोरिडा राज्यहरूमा यी लामखुट्टेहरू चरणबद्ध रूपमा छोडिनेछन्।
यो अभियानको मुख्य लक्ष्य अमेरिकामा तीव्र रूपमा फैलिरहेको वेस्ट नाइल भाइरस र सेन्ट लुइस इन्सेफलाइटिसु जस्ता खतरनाक रोगहरू नियन्त्रण गर्नु हो। यी रोगहरू क्युलेक्स प्रजातिका संक्रमित लामखुट्टेको टोकाइबाट मानिसमा सर्ने गर्दछन् र यसले स्नायु प्रणालीमा गम्भीर असर पुर्याउन सक्छ।
गुगलका वैज्ञानिकहरूले यस प्रक्रियामा कुनै आनुवंशिक परिमार्जन वा रासायनिक कीटनाशकको प्रयोग गरेका छैनन्। बरु, यो पूर्ण रूपमा जैविक प्रविधिमा आधारित छ ।
प्रयोगशालामा उत्पादित यी सबै भाले लामखुट्टेहरू हुन्, जसलाई वोल्बाचिया नामक प्राकृतिक ब्याक्टेरियाद्वारा संक्रमित गराइएको छ। जब यी ब्याक्टेरियायुक्त भाले लामखुट्टेहरूले प्रकृतिमा रहेका जंगली पोथी लामखुट्टेसँग संसर्ग गर्छन्, तब साइटोप्लाज्मिक इन्कम्प्याटिबिलिटीका कारण पोथीले पार्ने अण्डाहरू परिपक्व हुँदैनन् र तिनबाट बच्चा निस्कन पाउँदैनन्।
जैविक नियम अनुसार केवल पोथी लामखुट्टेले मात्र रगत चुस्ने गर्दछन्। गुगलले वातावरणमा छोड्ने सबै लामखुट्टे भाले भएकाले यिनीहरूले मानिसलाई टोक्दैनन् र मानव स्वास्थ्यमा कुनै खतरा हुँदैन। परिणामस्वरुप, केही समयमै लामखुट्टेको जनसंख्या स्वतः घट्दै जानेछ।

