आर्थिक गणनामा १० लाखभन्दा बढी प्रतिष्ठान समेटिए, ७०% प्रगति हासिल

काठमाण्डौ । राष्ट्रिय तथ्यांक कार्यालयले सञ्चालन गरिरहेको दोस्रो राष्ट्रिय आर्थिक गणनाअन्तर्गत हालसम्म १० लाख २० हजार ९०४ व्यावसायिक प्रतिष्ठानको आर्थिक विवरण संकलन गरिएको छ। करिब १४ लाख प्रतिष्ठान समेट्ने लक्ष्यसहित सुरु गरिएको गणनाले देशको औपचारिक तथा अनौपचारिक अर्थतन्त्रको वास्तविक आकार उजागर गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

गत वैशाख २ गतेदेखि सुरु भई असार ७ गतेसम्म सञ्चालन हुने गणनामा उद्योग, व्यापार, सेवा, कृषि, खानी, बैंक तथा सहकारीलगायत विभिन्न आर्थिक गतिविधिमा संलग्न प्रतिष्ठानको तथ्यांक संकलन भइरहेको कार्यालयले जनाएको छ। हालसम्म करिब ७० प्रतिशत प्रगति हासिल भएको बताइएको छ।

कार्यालयका अनुसार गणनाबाट प्रतिष्ठानको आम्दानी, खर्च, रोजगारीको अवस्था, दर्ता स्थिति तथा आर्थिक कारोबारसम्बन्धी विस्तृत विवरण संकलन भइरहेको छ। यसले विशेषगरी अनौपचारिक क्षेत्रमा आधारित व्यवसायको वास्तविक अवस्था पहिचान गर्न सहयोग पुग्ने विश्वास गरिएको छ।

देशभर खटिएका गणक तथा सुपरीवेक्षकले वडास्तरसम्म पुगेर कागजी प्रश्नावलीमार्फत विवरण संकलन गरिरहेका छन्। साथै, व्यवसायीले आफैँ अनलाइन प्रणालीमार्फत विवरण भर्ने व्यवस्था पनि गरिएको छ। जेठ १३ गतेसम्म ३ हजार ६७९ प्रतिष्ठानले अनलाइनमार्फत विवरण पेश गरिसकेका छन् भने ७ हजारभन्दा बढी प्रतिष्ठानले अनलाइन सहभागिताको प्रतिबद्धता जनाएका छन्।

यस गणनालाई विश्वसनीय र व्यवस्थित बनाउन सबै प्रदेशमा प्रमुख सचिवको संयोजकत्वमा प्रदेश आर्थिक गणना समन्वय समिति तथा जिल्लामा प्रमुख जिल्ला अधिकारीको नेतृत्वमा जिल्ला समिति गठन गरिएको छ। स्थानीय तह र वडास्तरमा समेत समन्वय संयन्त्र परिचालन गरिएको कार्यालयले जनाएको छ।

वि.सं. २०७५ मा पहिलोपटक गरिएको आर्थिक गणनाको निरन्तरताका रूपमा भइरहेको दोस्रो गणनाबाट प्राप्त तथ्यांकले आगामी आर्थिक नीति, निजी क्षेत्र प्रवर्द्धन, रोजगारी सिर्जना तथा लगानी योजना निर्माणमा महत्त्वपूर्ण आधार प्रदान गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।