काठमाण्डौ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानविरुद्धको सैन्य अभियान रोक्न तयार रहेको आन्तरिक सङ्केत दिएका छन् । विश्वको सबैभन्दा महत्वपूर्ण तेल ढुवानी मार्ग हर्मुज जलडमरूमध्य बन्द नै रहे पनि युद्ध टुंग्याउने उनको तयारी रहेको वॉल स्ट्रिट जर्नलले आज प्रकाशित गरेको छ ।
ट्रम्पले आफ्ना निकट सहयोगीहरूसँगको भित्री छलफलमा यो कुरा बताएका हुन् । यसअघि उनले हर्मुज खुलाउन इरानलाई दबाब दिँदै यदि खोल्न अस्वीकार गरेमा इरानको ऊर्जा पूर्वाधारमा हमला गर्ने चेतावनी दिएका थिए । तर, अब उनी यो द्वन्द्व ४ देखि ६ हप्ताभित्रै समाप्त गर्ने रणनीतिमा रहेको पत्रिकाले उल्लेख गरेको छ । मुख्य लक्ष्य इरानको नौसेना र मिसाइल क्षमता कमजोर बनाउनु र त्यसपछि कूटनीतिक दबाब बढाउनु रहेको छ ।
ट्रम्पले हालैका दिनमा बारम्बार “हामी इरानसँग वार्तामा प्रगति गरिरहेका छौं” भन्दै आएका छन् । उनले इरानमा “नयाँ र बढी तर्कसङ्गत शासन” सँग कुराकानी भइरहेको र “रेजिम चेन्ज” भइसकेको दाबी पनि गरेका छन् । यद्यपि, इरानले अमेरिकाको १५ बुँदे शान्ति प्रस्ताव अस्वीकार गर्दै आफ्नै पाँच बुँदे शर्तहरू प्रस्तुत गरेको छ । इरानी पक्षले युद्ध रोक्ने, क्षतिपूर्ति दिने र प्रादेशिक हमला रोक्ने जस्ता माग राखेको छ ।
यो युद्ध गत चैत महिनाको सुरुमा इजरायल–इरान द्वन्द्वबाट सुरु भएको थियो । अमेरिकाले इरानविरुद्ध प्रत्यक्ष हस्तक्षेप गरेपछि यो चौथो हप्तामा प्रवेश गरेको छ ।
ट्रम्पको यस्तो सङ्केतले अमेरिकी सेयर बजारमा सकारात्मक प्रभाव पारेको छ । वॉल स्ट्रिट जर्नलको रिपोर्ट सार्वजनिक भएपछि डाउ जोन्स फ्युचर्स ठोस रूपमा बढेको थियो । यसअघि पनि ट्रम्पले वार्ताको प्रगति बताउँदा बजारमा रिबाउन्ड देखिएको थियो । विश्लेषकहरूका अनुसार ट्रम्पले सेयर बजारलाई निकै महत्व दिन्छन् र आर्थिक प्रभाव कम गर्न युद्ध छिट्टै टुंग्याउने प्रयासमा छन् ।
यद्यपि, युद्ध पूर्ण रूपमा समाप्त भएको भने होइन । दुवै पक्षबीच पूर्ण सहमति भइसकेको छैन । ट्रम्पको शैलीअनुसार आशावादी सन्देशसँगै चेतावनी पनि जारी छ । इरानले प्रस्ताव अस्वीकार गरिरहेको अवस्थामा कूटनीतिक प्रयास कति सफल हुन्छ भन्ने अझै अनिश्चित छ ।
विश्व अर्थतन्त्रका लागि यो विकासले तेल मूल्य र सेयर बजारलाई केही राहत दिन सक्ने देखिन्छ ।

