एमाले संकटमा: बादलको अभिव्यक्तिले पार्टीभित्र आगो

काठमाण्डौ । प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेकपा एमाले भित्र पछिल्लो घटनाक्रमले गम्भीर वैचारिक र नेतृत्वगत प्रश्नहरू उब्जाएको छ। संसदीय दलका नेता रामबहादुर थापा ‘बादल’ ले प्रतिनिधिसभामा दिएको अभिव्यक्तिपछि पार्टीभित्रै असन्तुष्टि सतहमा आएको छ-जसले एमाले थप कमजोर हुने दिशातर्फ उन्मुख भएको संकेत गरेको विश्लेषण हुन थालेको छ।

बादलले संसदमा दिएको धारणा पार्टीको स्थापित नीति, सिद्धान्त र मार्गदर्शक विचार ‘जनताको बहुदलीय जनवाद’ (जबज) विपरीत रहेको भन्दै शीर्ष नेताहरूले नै सार्वजनिक रूपमा आपत्ति जनाएका छन्। विशेषगरी उपाध्यक्ष विष्णु पौडेल र उपमहासचिव योगेश भट्टराई को प्रतिक्रिया यस घटनालाई सामान्य मतभेदभन्दा माथिको विषय बनाएको छ।

पार्टीभित्रै ‘लाइन क्लियर’ गर्ने संकेत

विष्णु पौडेलले बादलको अभिव्यक्तिलाई “पार्टीको स्थापित नीति र मान्यताविपरीत” भन्दै केन्द्रीय सचिवालय बैठकमा गम्भीर छलफल हुने बताएका छन्। यसले नेतृत्व तहमा नै ‘लाइन क्लियर’ गर्ने दबाब बढेको संकेत गर्छ।

उता योगेश भट्टराईले पनि जबजको मर्म व्याख्या गर्दै अप्रत्यक्ष रूपमा बादलको भनाइको खण्डन गरेका छन्। उनले एमाले सधैं जनमतको सम्मान गर्ने, वैधानिक बाटोबाट अगाडि बढ्ने र राज्यका अंगहरूप्रति सम्मान राख्ने पार्टी भएको दोहोर्‍याएका छन्।

विवादको जरोः ‘षड्यन्त्र सिद्धान्त’ कि राजनीतिक विश्लेषण ?

बादलले संसदमा दिएको अभिव्यक्तिमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी को विजयलाई नेपाली सेना, कर्मचारीतन्त्र, विभिन्न आयोग, एनजिओ तथा ‘अदृश्य शक्तिहरू’सँग जोड्दै प्रश्न उठाएका थिए।

उनले एआई, एल्गोरिदम र बाह्य प्रभावको समेत उल्लेख गर्दै चुनावी परिणामलाई अस्वाभाविक ढंगले व्याख्या गरेका थिए। यस्तो अभिव्यक्तिले एमालेभित्र मात्र होइन, समग्र राजनीतिक वृत्तमै तरंग सिर्जना गरेको छ।

एमालेभित्र बढ्दो वैचारिक द्वन्द्व

यो प्रकरणले एमालेभित्र दुई धार स्पष्ट देखाएको छः

-एक पक्ष: चुनावी पराजयलाई बाह्य शक्ति र संरचनासँग जोड्ने

-अर्को पक्ष: आत्मसमीक्षा गर्दै जनमतको सम्मान गर्ने

यो द्वन्द्व दीर्घकालीन रूपमा पार्टीको वैचारिक एकता र संगठनात्मक स्थायित्वका लागि चुनौती बन्न सक्ने देखिन्छ।

एमाले ‘सिद्धिने बाटो’तर्फ ?

राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार, यदि यस्तो सार्वजनिक असहमति र नेतृत्वबीचको मतभेद गहिरिँदै गयो भने एमालेको संगठनात्मक शक्ति कमजोर बन्न सक्छ।

एकातर्फ नयाँ शक्तिको उदय (जस्तै रास्वपा), अर्कोतर्फ आफ्नै नेतृत्वबीचको वैचारिक टकराव: यी दुई दबाबले एमालेलाई रक्षात्मक अवस्थामा पुर्‍याएको संकेत देखिन्छ।

बादलको अभिव्यक्ति एउटा सामान्य संसदीय टिप्पणी मात्र नभई एमालेभित्रको गहिरो असन्तुलनको संकेत बनेको छ। अब प्रश्न उठेको छ: एमाले आत्मसमीक्षाबाट पुनर्जीवित हुन्छ कि आन्तरिक द्वन्द्वकै कारण थप कमजोर बन्दै जान्छ ? आगामी केन्द्रीय सचिवालय बैठकले यसको दिशा तय गर्नेछ।