मध्यपूर्व संकटको छायाँमा नेपाली पर्यटन: ४७% बुकिङ रद्द, तर अवसर खोज्दै सरकार–निजी क्षेत्र

काठमाण्डौ । मध्यपूर्व क्षेत्रमा चर्किँदै गएको भूराजनीतिक संकटले नेपालको पर्यटन क्षेत्रमा गम्भीर असर देखिन थालेको छ। प्रमुख स्रोत बजार र अन्तर्राष्ट्रिय ‘ट्रान्जिट गेटवे’ प्रभावित बन्दै जाँदा नेपाल आउने पर्यटकको बुकिङ नै ४७ प्रतिशतसम्म रद्द भएको तथ्य सार्वजनिक भएको छ।

नेपाल पर्यटन बोर्डले आयोजना गरेको “मध्यपूर्व संकट र यसको नेपाली पर्यटनमा प्रभाव” विषयक अन्तरक्रियामा सरकार, निजी क्षेत्र र अन्तर्राष्ट्रिय उड्डयन सरोकारवालाहरूले संकटको तत्काल प्रभावसँगै दीर्घकालीन जोखिमबारे गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

तर, यही संकटलाई अवसरमा रूपान्तरण गर्ने रणनीतिमा समेत जोड दिइएको छ।

पर्यटनमा प्रत्यक्ष असर: हवाई मार्गदेखि बुकिङसम्म संकट

संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयका सचिव मुकुन्द प्रसाद निरौलाका अनुसार मध्यपूर्व नेपालका लागि केवल पर्यटक स्रोत मात्र होइन, युरोप र अमेरिकाबाट आउने पर्यटकको प्रमुख ‘ट्रान्जिट हब’ हो।

यस क्षेत्रमा उत्पन्न अस्थिरताले हवाई सम्पर्क, उडान लागत र पर्यटक आगमनमा प्रत्यक्ष असर पारेको छ।

होटल तथा ट्राभल व्यवसायीहरूका अनुसार युरोपबाट आउने पर्यटकले धमाधम बुकिङ रद्द गरिरहेका छन्, जसले आगामी सिजन नै जोखिममा पर्न सक्ने संकेत दिएको छ।

४७% बुकिङ रद्द: पर्यटन व्यवसायमा ‘अलार्म’

नाटोका अध्यक्ष विश्वेश्वर श्रेष्ठले करिब ४७ प्रतिशत बुकिङ रद्द भएको जानकारी दिँदै यसले विदेशी मुद्रा आम्दानीमा ठूलो धक्का पुग्ने चेतावनी दिएका छन्।

ट्रेकिङ एजेन्सीज एसोसिएसन (टान) का अध्यक्ष सागर पाण्डेले मध्यपूर्व हुँदै हुने यात्रामा अनिश्चितता बढेकाले वैकल्पिक मार्ग र सरकारी सहुलियत अत्यावश्यक भएको बताए।

सरकारको प्रतिक्रिया: टास्कफोर्सदेखि कूटनीतिक समन्वयसम्म

सरकारले संकट व्यवस्थापनका लागि विशेष टास्कफोर्स गठन गरेको छ भने अन्तरमन्त्रालयस्तरीय संयन्त्रमार्फत वैकल्पिक रणनीति तयार पारिरहेको जनाएको छ।

परराष्ट्र मन्त्रालयका सहसचिव रामकाजी खड्काले विश्वको अन्तरनिर्भर अवस्थाले नेपालको पर्यटनमा अप्रत्यक्ष जोखिम बढाएको भन्दै कूटनीतिक नियोगहरूसँग मिलेर वैकल्पिक उडान मार्ग खोज्ने काम भइरहेको बताए।

वैकल्पिक रणनीति: भारत–चीन र नयाँ हवाई रुटमा फोकस

सरकार र निजी क्षेत्र दुवैले अबको समाधान छिमेकी बजारतर्फ केन्द्रित हुनुपर्ने निष्कर्ष निकालेका छन्।

-भारत र चीनबाट पर्यटक भित्र्याउने विशेष अभियान

-काठमाडौं–हङकङ, काठमाडौं–अस्ट्रेलिया जस्ता नयाँ रुट

-भारत हुँदै आएका पर्यटकलाई नेपाल ल्याउने रणनीति

होटल एसोसिएसन नेपाल (हान) का अध्यक्ष विनायक शाहले भारतीय पर्यटकलाई सहज प्रवेश र आकर्षक प्याकेज आवश्यक रहेको बताए।

त्रिभुवन विमानस्थलको चुनौती: क्षमता सीमित, दबाब उच्च

त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलले पनि आफ्नै संरचनागत चुनौती औंल्याएको छ।

-११ वटा पार्किङ

-५ वाइडबडी क्षमता

-दैनिक १९ ल्यान्डिङ सीमा

यी सीमितताले उडान व्यवस्थापनमा समस्या बढाएको र दीर्घकालीन समाधान आवश्यक भएको जनाइएको छ।

संकटलाई अवसरमा बदल्ने प्रयास

नेपाल पर्यटन बोर्डका पदाधिकारी तथा सरोकारवालाहरूले संकटलाई मात्र नकारात्मक रूपमा नहेरी अवसरका रूपमा लिनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।

मुख्य सुझाबहरू:

-नेपाललाई “सुरक्षित गन्तव्य”को रूपमा विश्वमा सन्देश

-भिसा प्रक्रिया सहज बनाउने

-हवाई भाडामा सहुलियत

-आन्तरिक पर्यटन प्रवर्द्धन

-सांस्कृतिक उत्सवमार्फत बजार विस्तार