२–३ हजारमै सेयरबजार प्रवेशको अवसर, नेप्सेमा झण्डै ५० कम्पनीको सेयरभाउ अत्यन्तै सस्तो !

काठमाण्डौ । सेयरबजारमा लगानी गर्न ठूलो रकम नै आवश्यक पर्छ भन्ने छैन । नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से)मा सूचीकृत धेरै कम्पनीका सेयरभाउ २ सयदेखि ३ सय रुपैयाँको हाराहारीमा कारोबार भइरहेका छन् ।  

न्यूनतम १० कित्ता खरिद गर्न सकिने व्यवस्थाअनुसार धितोपत्र दोस्रो बजारमा २–३ हजार रुपैयाँबाटै लगानीको सुरुवात गर्न सकिनेछ ।  

बजारमा बैंक, विकास बैंक, फाइनान्स तथा जलविद्युत् समूहका केही कम्पनीको सेयरमूल्य तुलनात्मक रूपमा कम रहेकाले साना लगानीकर्ताले उक्त कम्पनीहरुको सेयर खरिद गरेर दोस्रो बजारमा प्रवेश गर्न सक्नेछन् ।  

कम रकमबाटै बजारमा प्रवेश गर्न सकिने भएकाले विद्यार्थी, नयाँ जागिरे र पहिलो पटक लगानी गर्नेहरू यस्ता कम्पनीप्रति बढी आकर्षित पनि देखिन्छन् ।  

बजार विश्लेषकहरूका अनुसार कम मूल्यमा कारोबार हुने कम्पनीको सेयर किन्न सकिनु सकारात्मक भए पनि लगानीको निर्णय केवल सेयर मूल्यका आधारमा गर्नु उचित हुँदैन । कम्पनीको वित्तीय अवस्था, नाफा, प्रतिशेयर आम्दानी (ईपीएस), बुक भ्यालु, लाभांश इतिहास तथा भविष्यको व्यवसायिक सम्भावनाको अध्ययन गरेर मात्रै लगानी गर्नुपर्ने हुन्छ ।  

कम मूल्यको सेयर सधैं सस्तो अवसर भन्ने अर्थ लाग्दैन । कतिपय कम्पनीको मूल्य कमजोर वित्तीय अवस्था वा व्यवसायिक चुनौतीका कारण पनि कम हुन सक्छ । त्यसैले दीर्घकालीन प्रतिफलका लागि आधारभूत रूपमा बलिया कम्पनी छनोट गर्नु उपयुक्त हुने विज्ञहरु बताउँछन् ।  

पछिल्ला वर्षहरूमा डिजिटल कारोबार प्रणाली, मेरोसेयर र ‘सी–आस्बा’ सेवाको विस्तारसँगै साना लगानीकर्ताको संख्या उल्लेख्य रूपमा बढेको छ । यसले थोरै रकमबाट पनि पूँजीबजारमा सहभागिता जनाउने वातावरण सहज बनाएको छ ।  

२–३ हजारमै पाईने स्टकहरु  

यतिबेला धितोपत्र दोस्रो बजारमा झण्डै ५० कम्पनीको सेयरमूल्य २ सयदेखि ३ सय रुपैयाँ हाराहारीमा छ । अधिकांश बैंक र हाइड्रो कम्पनीका सेयर २–३ हजार रुपैयाँबाटै  लगानी गर्न सकिनेछ ।  

बजार प्रवेश गर्दा के-कुरामा ध्यान दिने ?  

पछिल्लो समय नेपालमा सेयरबजारप्रति सर्वसाधारणको आकर्षण बढ्दै गएको छ । डिजिटल कारोबार प्रणाली, अनलाइन डिम्याट खाता र मेरोसेयरको सहजतासँगै धेरै नयाँ लगानीकर्ता बजारमा प्रवेश गरिरहेका छन् । तर, सेयर बजारमा लगानी गर्दा केवल मूल्य बढ्ने आशामा नभई अध्ययन र योजनाका साथ पनि अघि बढ्नुपर्ने हुन्छ ।  

लगानीकर्ताले लगानी गर्नुअघि बजारबारे बुझ्नुपर्छ । सेयरबजार कसरी सञ्चालन हुन्छ, कम्पनीको वित्तीय अवस्था कसरी हेर्ने, जोखिम र प्रतिफलको सम्बन्ध, आधारभुत जानकारी र अरुको लहैलहैमा लागेर लगानी गर्न नहुने कुरामा सचेत हुन आवश्यक हुन्छ । साथै कम्पनीको आधारभुत पक्ष जस्तै, कम्पनीको नाफा, ईपीएस, मूल्य आम्दानी अनुपात (पीई रेसियो), नेटवर्थ, लाभांश ईतिहास, भविष्यको व्यवसायिक सम्भावना र सेयरमूल्यको अधिकतम र न्यूनतम विन्दुबारे जानकार हुनुपर्छ ।  

साथै सेयरबजारमा नाफासँगै घाटाको सम्भावना पनि हुन्छ । आफूले कति रकम जोखिममा राख्न सकिन्छ भन्ने बुझेर मात्र लगानी गर्नुपर्छ । आवश्यक खर्चका लागि छुट्याइएको रकम बजारमा लगानी गर्नु उचित हुँदैन ।

कस्ता खालका कम्पनीमा लगानी गर्ने ?  

सेयरबजारमा लगानी गर्दा कम्पनीको सेयरमूल्य मात्र हेरेर निर्णय गर्नु उचित हुँदैन । बलियो आधार भएका, भविष्यमा राम्रो प्रदर्शन गर्न सक्ने र वित्तीय रूपमा सक्षम कम्पनी छनोट गर्नु महत्वपूर्ण हुन्छ ।  

बजारमा कम्पनी छनोट गर्दाा नियमित नाफा कमाउने कम्पनी, राम्रो व्यवस्थापन भएका कम्पनी, राम्रो लाभांश दिने कम्पनी र वित्तीय अवस्था बलिया भएका कम्पनी छनोट गर्दा उचित हुन्छ ।  

यसबाहेक भविष्यमा वृद्धि हुने सम्भावना भएका कम्पनीमा पनि लगानी गर्दा उचित हुन सक्छ । तर बजारमा कुनै राम्रो कम्पनी भएपनि अत्यधिक महँगो मूल्यमा किन्दा जोखिम हुन सक्छ । यस्तो कम्पनीको वास्तविक मूल्यांकन हेरेर मात्रै लगानी गर्नु महत्वपूर्ण हुन्छ ।  

नोट: यो समाचार जानकारीमूलक उद्देश्यका लागि मात्र तयार गरिएको हो। कुनै पनि कम्पनीको सेयर खरिद वा बिक्री गर्न लगानीकर्तालाई सिफारिस गरिएको होइन। लगानी गर्नुअघि सम्बन्धित कम्पनीको वित्तीय अवस्था, बजार जोखिम र आफ्नो लगानी क्षमताको मूल्यांकन गर्न आवश्यक छ।