युद्धविराम उल्लंघनका कारण होर्मुज जलमार्ग पुनः खोल्न सकिदैनः इरान

काठमाण्डौ । इरानका प्रमुख वार्ताकार मोहम्मद बाघेर घालिबाफले अमेरिका र इजरायलद्वारा गरिएको युद्धविराम उल्लंघनका कारण होर्मुज जलमार्ग पुनः खोल्न सम्भव नरहेको बताएका छन्।

सामाजिक सञ्जाल एक्समा बुधबार प्रकाशित पोस्टमा घालिबाफले अमेरिका द्वारा इरानी बन्दरगाहमाथि लगाइएको नौसैनिक नाकाबन्दीलाई विश्व अर्थतन्त्रलाई बन्धक बनाउने कदमको रूपमा वर्णन गर्दै त्यसलाई कडा आलोचना गरेका छन्। साथै, उनले इजरायललाई विभिन्न मोर्चामा युद्ध उक्साउने गतिविधिमा संलग्न रहेको आरोप समेत लगाएका छन्।

इरानका राष्ट्रपति मसूद पेजेश्कियनले भने वार्ताका लागि ढोका खुला रहेको बताएका छन्। तर, उनले प्रतिबद्धता उल्लंघन, नाकाबन्दी र धम्कीलाई वास्तविक वार्ताका प्रमुख अवरोधका रूपमा उल्लेख गरेका छन्।

यसैबीच, अमेरिका र इरानबीच पाकिस्तानमा नयाँ शान्ति वार्ता हुने अपेक्षा गरिएको थियो, तर हालसम्म उक्त वार्ता सुरु भएको छैन। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँगको युद्धविरामलाई अनिश्चितकालसम्म विस्तार गरेको घोषणा गरेका छन्। ह्वाइट हाउसका अनुसार यो विस्तार कुनै निश्चित म्याद बिना लागू हुनेछ।

ह्वाइट हाउस प्रवक्ता क्यारोलिन लेभिटले राष्ट्रपति ट्रम्प इरानमाथि जारी नौसैनिक दबाबबाट सन्तुष्ट रहेको बताउँदै इरान कमजोर अवस्थामा रहेको टिप्पणी गरेकी छन्। उनका अनुसार वर्तमान रणनीतिले इरानभित्रका व्यावहारिक पक्षलाई वार्ताको दिशामा अघि बढ्न प्रेरित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

विश्व ऊर्जा आपूर्तिको प्रमुख मार्ग मानिने होर्मुज जलमार्गमा पछिल्ला दिनहरूमा तनाव थप बढेको छ। इरानले बुधबार दुई व्यापारिक जहाज नियन्त्रणमा लिएको जनाएको छ। इरानी इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोरले ती जहाजहरूलाई अनुमति बिना सञ्चालन र नियम उल्लंघनको आरोप लगाएको छ।

यसअघि तीनवटा जहाजमाथि आक्रमण भएको रिपोर्ट सार्वजनिक भएको थियो। तीमध्ये केही जहाजहरूमा क्षति पुगेको र केही चालक दल सुरक्षित रहेको जनाइएको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार होर्मुज जलमार्गमा तनाव बढ्नुले विश्व तेल आपूर्ति र समुद्री व्यापारमा गम्भीर असर पार्न सक्छ। अमेरिकी अधिकारीहरूले हालको रणनीतिले वार्ता र दबाब दुवैलाई सँगै अघि बढाउने प्रयास गरेको संकेत गरेका छन्।

तर, इरान र अमेरिका दुवै पक्षले एकअर्कालाई युद्धविराम उल्लंघनको आरोप लगाउँदै आएका कारण क्षेत्रीय स्थिरता अझै अनिश्चित बनेको छ।