काठमाण्डौ । अमेरिकी धनाढ्य एलन मस्कको एरोस्पेस कम्पनी स्पेसएक्सले आफ्नो प्रारम्भिक सार्वजनिक निष्काशन (आईपीओ) अन्तर्गत प्रतिसेयर १३५ अमेरिकी डलर मूल्य निर्धारण गर्दै इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो आईपीओ सम्पन्न गरेको छ। यस निष्काशनमार्फत कम्पनीले करिब ७५ अर्ब डलर संकलन गरेको छ, जसले कम्पनीको कुल मूल्यांकन करिब १.७७ ट्रिलियन डलर पुगेको छ।
यस आईपीओमा करिब ५५५.५६ मिलियन सेयर बिक्री गरिएको थियो। कम्पनी अब नास्ड्याक बजारमा सूचीकरण हुने तयारीमा छ र यससँगै यो विश्वका सबैभन्दा मूल्यवान कम्पनीहरूमध्ये शीर्ष स्थानमा प्रवेश गर्नेछ।
यो आईपीओले साउदी अरेबियाको सरकारी तेल कम्पनी साउदी अरामकोको अघिल्लो रेकर्डलाई समेत तोड्दै हालसम्मकै सबैभन्दा ठूलो सार्वजनिक निष्काशनको कीर्तिमान बनाएको छ।
कम्पनीका संस्थापक एलन मस्कले आईपीओपछि पनि करिब ८२ प्रतिशत मतदान अधिकार कायम राख्ने व्यवस्था गरिएको छ। साथै, कुल सेयरमध्ये करिब ३० प्रतिशत रिटेल लगानीकर्ताका लागि छुट्याइएको छ, जुन सामान्य आईपीओभन्दा बढी हो।
विश्लेषकहरूका अनुसार, कम्पनीको मूल्यांकन अत्यन्तै उच्च भए पनि बजारमा प्रारम्भिक माग बलियो देखिएको छ। तर केही विज्ञहरूले कम्पनी अझै नाफामा नपुगेको र यसको मूल्यांकन भविष्यको अपेक्षामा अत्यधिक निर्भर भएको भन्दै सावधानी अपनाउन सुझाव दिएका छन्।
स्पेसएक्सको मुख्य आम्दानीको स्रोत हाल यसको स्टारलिंक स्याटेलाइट इन्टरनेट सेवा रहेको छ, जसले विश्वभर लाखौं प्रयोगकर्तालाई सेवा दिइरहेको छ। साथै कम्पनीको रकेट प्रक्षेपण र अन्तरिक्ष प्रविधि व्यवसाय पनि तीव्र रूपमा विस्तार भइरहेको छ।
कम्पनीले एआई र अन्तरिक्ष प्रविधिको संयोजनलाई भविष्यको प्रमुख बजार अवसरका रूपमा लिएको जनाएको छ।

