६५७ अर्ब रुपैयाँ वित्तीय घाटा, आन्तरिक ऋणमा सरकारको उच्च निर्भरता

काठमाण्डौं । सरकारले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि राजस्व संकलनको महत्वाकांक्षी लक्ष्य सार्वजनिक गरेको छ ।  

अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले संघीय संसद्को संयुक्त बैठकमा प्रस्तुत गरेको बजेटअनुसार सरकारले १४ खर्ब ५ अर्ब ३१ करोड रुपैयाँ राजस्वबाट संकलन गर्ने अनुमान गरिएको  छ ।

बजेट वक्तव्यअनुसार सरकारको प्रमुख आय स्रोतका रूपमा रहेको राजस्वले कुल खर्चको ठूलो हिस्सा धान्ने अपेक्षा गरिएको छ ।  

अर्थमन्त्री डा.वाग्लेले प्रस्तुत गरेको विवरणमा वैदेशिक अनुदानबाट ६१ अर्ब ७४ करोड रुपैयाँ प्राप्त हुने प्रक्षेपण गरिएको छ ।

कुल स्रोत व्यवस्थापनको हिसाब गर्दा आगामी आर्थिक वर्षमा सरकारको खर्च आवश्यकता पूरा गर्न अझै ठूलो परिमाणमा स्रोत अपुग हुने देखिएको छ ।  

बजेटअनुसार ६ सय ५७ अर्ब २९ करोड रुपैयाँ बराबरको वित्तीय खाडल ९घाटा० रहने अनुमान गरिएको छ ।

उक्त घाटा पूर्ति गर्न सरकारले वैदेशिक ऋणमार्फत २ सय ४७ अर्ब २८ करोड रुपैयाँ परिचालन गर्ने योजना अघि सारेको छ ।  

वैदेशिक सहयोग तथा ऋणलाई विकास परियोजना, पूर्वाधार निर्माण तथा आर्थिक पुनरुत्थानका क्षेत्रमा उपयोग गरिने अपेक्षा गरिएको छ ।

त्यस्तै, राजस्व र वैदेशिक सहायताबाट पनि अपुग हुने ठूलो रकम आन्तरिक ऋणमार्फत व्यवस्थापन गरिने सरकारले जनाएको छ ।  

बजेटअनुसार ४ सय १० अर्ब रुपैयाँ बराबरको स्रोत आन्तरिक ऋणबाट जुटाइनेछ ।

तर, आन्तरिक ऋण परिचालनसँगै ऋण भुक्तानीको दायित्व पनि उल्लेखनीय रहनेछ ।  

अर्थमन्त्री डा. वाग्लेका अनुसार आगामी आर्थिक वर्षमा मात्रै २ सय ४५ अर्ब ८९ करोड रुपैयाँ आन्तरिक ऋणको साँवा भुक्तानी गर्नुपर्नेछ ।

यो भुक्तानी दायित्व कटौती गरेपछि सरकारको खुद आन्तरिक ऋण परिचालन १ सय ६४ अर्ब ११ करोड रुपैयाँमा सीमित रहने बजेटमा उल्लेख गरिएको छ ।

विश्लेषकहरूका अनुसार राजस्वमा उच्च निर्भरता, ठूलो घाटा बजेट र ऋण परिचालनको बढ्दो आवश्यकता दीर्घकालीन वित्तीय व्यवस्थापनका लागि चुनौतीपूर्ण हुन सक्ने संकेत बजेटले दिएको छ ।