सेयर बजार सुधारमा धितोपत्र बोर्डको ‘एक्सन मोड’, आगामी साता समयबद्ध कार्ययोजनासहित पूँजीबजार मार्गचित्र आउने

काठमाण्डौ । नेपालको धितोपत्र बजारमा देखिएका समस्या र लगानीकर्ताको गुनासो सम्बोधन गर्न नेपाल धितोपत्र बोर्ड ९सेबोन० ‘एक्सन मोड’मा देखिएको छ । बोर्डले पूँजीबजार सुधार र लगानीकर्ताको हित संरक्षणलाई उच्च प्राथमिकतामा राख्दै आगामी साता समयबद्ध कार्ययोजनासहित विस्तृत पूँजीबजार विकास मार्गचित्र सार्वजनिक गर्ने घोषणा गरेको छ ।

सेबोनद्वारा जारी विज्ञप्तिमा बजारमा देखिएका समस्याप्रति बोर्डको गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको उल्लेख छ । बजार सुधार, लगानीकर्ताको हकहित संरक्षण र पूँजीबजारलाई थप स्वस्थ, सुरक्षित तथा प्रभावकारी बनाउने उद्देश्यसहित बोर्डले गम्भीर गृहकार्य गरिरहेको जनाएको छ ।

यो घोषणा सेयर बजारका लगानीकर्ताका लागि मनोबल बढाउने संकेतका रूपमा हेरिएको छ । पछिल्लो समय बजारमा नीतिगत अन्योल, नियामकीय ढिलासुस्ती, मार्जिन कारोबारको कमजोर कार्यान्वयन, संस्थागत सुशासन र लगानीकर्ताको विश्वाससँग जोडिएका विषयहरू उठिरहेका बेला बोर्डले समयबद्ध कार्ययोजनासहित अगाडि बढ्ने स्पष्ट सन्देश दिएको हो ।

आगामी साता पूँजीबजार विकास मार्गचित्र सार्वजनिक हुने

सेबोनले आगामी साता समयबद्ध कार्ययोजनासहित विस्तृत पूँजीबजार विकास मार्गचित्र सार्वजनिक गरी तत्काल कार्यान्वयनमा लैजाने जनाएको छ । यो विषय नै विज्ञप्तिको सबैभन्दा महत्वपूर्ण पक्ष हो ।

यसअघि पूँजीबजार सुधारका विषयमा धेरै चर्चा भए पनि स्पष्ट कार्ययोजना, समयसीमा र कार्यान्वयनको प्रतिबद्धता कमजोर देखिएको गुनासो लगानीकर्ताबाट उठ्दै आएको थियो । अब बोर्ड आफैंले समयबद्ध कार्ययोजना ल्याउने घोषणा गरेपछि बजार सुधारका मुद्दा औपचारिक रूपमा अघि बढ्ने अपेक्षा बढेको छ ।

मार्जिन कारोबार प्रभावकारी बनाउने संकेत

बोर्डले अनुमति पत्र प्राप्त धितोपत्र व्यवसायी तथा सम्बद्ध संस्थाहरूलाई बोर्डबाट मार्जिन कारोबारको प्रभावकारी कार्यान्वयनलगायत बजारसम्बन्धी विषयमा दिइएका निर्देशनअनुसार काम कारबाही तोकिएको समयमा सम्पन्न गराउन निर्देशन दिएको जनाएको छ ।

यो विषय लगानीकर्ताका लागि विशेष महत्वको छ । मार्जिन कारोबार प्रभावकारी भए सेयर बजारमा तरलता, कारोबार सक्रियता र लगानीकर्ताको सहभागिता बढ्न सक्ने अपेक्षा गरिन्छ । लामो समयदेखि चर्चामा रहे पनि व्यवहारमा प्रभावकारी बन्न नसकेको मार्जिन कारोबारलाई अब बोर्डले प्राथमिकतामा राखेको सन्देश विज्ञप्तिले दिएको छ ।

ऐन, नियमावली र संस्थागत सुशासनमा पनि पुनरावलोकन

सेबोनले विद्यमान धितोपत्रसम्बन्धी ऐन, धितोपत्र दर्ता तथा निष्कासन नियमावली, अन्य नियमावलीहरू र सूचीकृत संगठित संस्थाहरूको संस्थागत सुशासनसम्बन्धी निर्देशिकालगायत कानुनी व्यवस्थाको सामयिक पुनरावलोकन सुरु गरिएको जनाएको छ ।

यसले पूँजीबजारमा संरचनागत सुधारको बाटो खोल्न सक्ने देखिन्छ । बजारमा देखिएका विकृति, नियामकीय कमजोरी, सूचीकृत कम्पनीहरूको पारदर्शिता, संस्थागत सुशासन र लगानीकर्ताको संरक्षणसँग जोडिएका विषयमा कानुनी सुधार आवश्यक रहेको आवाज लामो समयदेखि उठ्दै आएको थियो ।

बोर्डले ती विषयलाई पुनरावलोकनको दायरामा ल्याएको घोषणा गर्नु बजारका लागि सकारात्मक संकेत हो ।

लगानीकर्तालाई हल्ला र अफवाहमा नबहकिन आग्रह

बोर्डले लगानीकर्ताको हित संरक्षणलाई उच्च महत्व दिएको उल्लेख गर्दै कसैको हल्ला, बहकाउ तथा अफवाहमा नपरी अध्ययन र विश्लेषणका आधारमा लगानीसम्बन्धी निर्णय लिन आग्रह गरेको छ ।

बोर्डले जोखिम वहन क्षमता समेतलाई ध्यानमा राखेर सुझबुझपूर्वक लगानी गर्न लगानीकर्तालाई अनुरोध गरेको छ । यो आग्रहले बजार सुधारको सन्देशसँगै लगानीकर्तालाई जिम्मेवार र विवेकपूर्ण कारोबार गर्न पनि सचेत गराएको छ ।

बजारका लागि किन महत्वपूर्ण ?

सेबोनको यो विज्ञप्तिले तीनवटा महत्वपूर्ण सन्देश दिएको छ । पहिलो, बोर्डले बजारमा समस्या रहेको स्वीकार गरेको छ । दोस्रो, ती समस्या समाधानका लागि समयबद्ध कार्ययोजनासहित पूँजीबजार विकास मार्गचित्र ल्याउने घोषणा गरेको छ । तेस्रो, मार्जिन कारोबार, संस्थागत सुशासन, नियमावली पुनरावलोकन र लगानीकर्ता संरक्षणलाई एकैसाथ अघि बढाउने संकेत गरेको छ ।

यसले बजारमा नियामक सक्रिय भएको सन्देश दिन्छ । नियामक निष्क्रिय छ भन्ने लगानीकर्ताको पुरानो गुनासोलाई सम्बोधन गर्ने प्रयासका रूपमा यो विज्ञप्तिलाई लिन सकिन्छ ।

लगानीकर्ताको मनोबल बढाउने सन्देश

पछिल्लो समय सेयर बजारका लगानीकर्ताहरू नीतिगत स्पष्टता, बजार सुधार र नियामकीय सक्रियताको प्रतीक्षामा थिए । यस्तो अवस्थामा बोर्डले पूँजीबजार सुधारका लागि आगामी साता नै विस्तृत मार्गचित्र सार्वजनिक गर्ने घोषणा गर्नु मनोवैज्ञानिक रूपमा पनि महत्वपूर्ण हुन सक्छ ।

बजार सुधारसम्बन्धी स्पष्ट कार्ययोजना आयो र त्यसको प्रभावकारी कार्यान्वयन भयो भने लगानीकर्ताको विश्वास पुनःबलियो हुन सक्छ । तर, यसका लागि घोषणा मात्र पर्याप्त हुँदैन, बोर्डको आगामी कार्ययोजना र त्यसको समयमै कार्यान्वयन निर्णायक हुनेछ ।

नेपाल धितोपत्र बोर्डको पछिल्लो विज्ञप्तिले पूँजीबजार सुधारको बहसलाई फेरि केन्द्रमा ल्याएको छ । आगामी साता आउने भनिएको समयबद्ध पूँजीबजार विकास मार्गचित्र अब लगानीकर्ताको मुख्य प्रतीक्षाको विषय बन्नेछ ।

मार्जिन कारोबारको प्रभावकारी कार्यान्वयन, कानुनी पुनरावलोकन, संस्थागत सुशासन सुधार र लगानीकर्ता संरक्षणका विषय व्यवहारमै लागू भए सेयर बजारका लागि यो सकारात्मक मोड बन्न सक्छ । अहिलेको सन्देश स्पष्ट छ—सेबोन बजार सुधारमा सक्रिय भएको छ, अब लगानीकर्ताको नजर आगामी साताको कार्ययोजनामा हुनेछ।