काठमाण्डौं । अष्ट्रेलियामा आधारित डाटा सेन्टर कम्पनी एयरट्रङ्कले भारतको महाराष्ट्र राज्यमा करिब २१ अर्ब ५० करोड अमेरिकी डलरभन्दा बढीको विशाल डिजिटल पूर्वाधार परियोजना अघि बढाउने घोषणा गरेको छ ।
यो लगानीलाई भारतको तीव्र विस्तार भइरहेको टेक्नोलोजी र डाटा पूर्वाधार क्षेत्रमा हालसम्मकै सबैभन्दा ठूलो विदेशी प्रत्यक्ष लगानी (FDI) मध्ये एकका रूपमा हेरिएको छ ।
महाराष्ट्र सरकार र एयरट्रङ्कबीच परियोजनाका लागि आवश्यक जग्गा उपलब्ध गराउने सम्बन्धमा प्रारम्भिक समझदारीपत्र (LOI) मा हस्ताक्षर भइसकेको राज्यका मुख्यमन्त्रीले सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत पुष्टि गरेका छन् ।
यसले परियोजनालाई प्रारम्भिक योजना चरणबाट कार्यान्वयनतर्फ लैजाने औपचारिक संकेत दिएको छ ।
यो मेगा डाटा सेन्टर मुम्बई नजिकैको रायगढ जिल्लास्थित पेन ग्रोथ सेन्टर क्षेत्रमा स्थापना हुनेछ ।
करिब ३ गिगावाट क्षमताको यो परियोजना भारतकै सबैभन्दा ठूला डाटा पूर्वाधार परियोजनामध्ये एक बन्ने अपेक्षा गरिएको छ, जसले क्लाउड कम्प्युटिङ, एआई प्रोसेसिङ र ठूलो मात्रामा डिजिटल डाटा भण्डारणको बढ्दो माग पूरा गर्नेछ ।
एयरट्रङ्क अमेरिकी निजी लगानी कम्पनी ब्ल्याकस्टोनसँग सम्बन्धित लगानी संरचनाबाट सञ्चालित कम्पनी हो ।
सले यसअघि हङकङ, जापान, मलेसिया र सिंगापुरमा सफल डाटा सेन्टर सञ्चालन गरिसकेको अनुभव बोकेको छ, जसले यसलाई एशिया–प्रशान्त क्षेत्रको महत्वपूर्ण डिजिटल पूर्वाधार प्रदायकका रूपमा स्थापित गरेको छ ।
विदेशी लगानीको दृष्टिकोणबाट हेर्दा, भारत अहिले विश्वकै सबैभन्दा आकर्षक डाटा सेन्टर बजारमध्ये एक बन्दै गएको छ ।
डिजिटलाइजेसन, एआई विस्तार र क्लाउड सेवाको तीव्र वृद्धिले उच्च क्षमताको कम्प्युटिङ पूर्वाधारमा ठूलो माग सिर्जना गरेको छ, जसले अन्तर्राष्ट्रिय लगानीकर्तालाई भारततर्फ आकर्षित गरिरहेको छ ।
भारत सरकारले पनि यस क्षेत्रलाई रणनीतिक प्राथमिकतामा राख्दै विदेशी लगानी अनुकूल वातावरण सिर्जना गर्न कर सहुलियत, ऊर्जा पहुँच, भूमि सहजता र नीतिगत स्थिरता जस्ता उपायहरू लागू गर्दै आएको छ ।
यसले डाटा सेन्टरलाई दीर्घकालीन रूपमा सुरक्षित र लाभदायक लगानी क्षेत्रका रूपमा स्थापित गरेको छ ।
यसैबीच, भारतका घरेलु ठूला औद्योगिक समूहहरू पनि यस क्षेत्रमा ठूलो स्तरमा प्रवेश गरिरहेका छन् ।
रिलायन्स इन्डस्ट्रिजले करिब ११० अर्ब अमेरिकी डलर र अडानी समूहले करिब १०० अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको लगानी योजना अघि बढाएका छन्, जसले बजार प्रतिस्पर्धालाई थप तीव्र बनाएको छ ।
समग्रमा, विश्लेषकहरूका अनुसार एयरट्रङ्कको यो परियोजनाले भारतलाई केवल दक्षिण एसियामै होइन, विश्वव्यापी स्तरमै प्रमुख डाटा सेन्टर र डिजिटल इन्फ्रास्ट्रक्चर हबका रूपमा स्थापित गर्ने दिशामा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ ।

